جايگاه مصرف آهن در خانمهاي حامله مبتلا به بتاتالاسمي مينور

علي كرم هدايتي گودرزي

بيمارستان استادعلي نسب تبريز- بخش خون و انكولوژي

مقدمه و اهداف: حدود 5% از جمعيت كشورمان دچار بتاتالاسمي مينورند كه كم خوني مختصري دارند و طي حاملگي نيز كم خوني خانمهاي مبتلا به بتاتالاسمي مينور شديدتر و با توجه به افزايش جذب آهن رژيم غذايي در موارد بتاتالاسمي مينور, اين سؤال پيش مي آيد كه آيا نيازي به دريافت آهن تكميلي, در خانمهاي حامله به بتاتالاسمي مينور وجود دارد يا خير؟

ماتريال و متد: از خانمهاي حامله مراجعه كننده در سه ماهه اول حاملگي به دو درمانگاه رفرال زنان و مامائي در تبريز طي 14 ماه(از 1/10/82 تا 30/11/83) كه 1674 بودند 79 خانم مبتلا به بتا تالاسمي مينور (72/4%) وارد مطالعه شده و از نظر درجه كم خوني- آهن سرم(SI)  و اشباع ترانسفرين و فريتين سرم بررسي شدند.

يافته ها و نتايج: از 79 فرد حامله مبتلا به بتاتالاسمي مينور مراجعه كرده در سه ماهه اول حاملگي 10 نفر (66/12%) آنمي فقرآهن همراه با فريتين سرمي كمتر از ng/ml 20-15) داشتند و 16 نفر (25/20%) نيز سطح فريتين سرمي بالاي ng/ml 50 داشتند كه تقريباً معادل mg 500-400 آهن ذخيره اي است.

بحث: باتوجه به نياز حدود 900 ميلي گرم آهن طي حاملگي تك قلويي مادر طي بارداري و جذب روزانه تا mg ٥/١ از آهن رژيم غذايي غني مصرف شده توسط مادر, ضروري است كه ذخاير آهن مادر قبل از حاملگي حدود mg 500 باشد تا در صورت عدم دريافت آهن تكميلي طي بارداري دچار فقر آهن نشود و با توجه به اينكه فقط حدود 20% خانمهاي حامله  بتاتالاسمي مينور فريتين سرمي بالاي ng/ml 50 دارند (معادل m 500 آهن ذخيره اي) لذا ضروري است تمام خانمهاي حامله مبتلا به بتاتالاسمي مينور كه فريتين سرمي كمتر از mg/ml 50 دارند از آهن تكميلي خوراكي طي حاملگي استفاده كنند و تمام موارد IDA نيز درمان بشوند.