تسريع فعاليت سيستم فيبرينوليز انساني توسط آنتي پلاسمينوژن منوكلونال آنتي باديها
علي ملكي1, منوچهر ميرشاهي2, علي اكبر پور فتح الله2.
1 مديريت درمان سازمان تأمين اجتماعي كرمانشاه 2 گروه هماتولوژي دانشگاه تربيت مدرس
سيستم فيبرينوليز كه بخش مهمي از فرآيند هموستاز طبيعي مي باشد به عنوان سازوكاري اجرايي جهت گشودن رگهاي مسدود شده با فيبرين عمل مي كند. همچنين اين سيستم در اعمال بيولوژيك ديگري نظير ترميم بافتي, تخريب ماتريكس خارج سلولي, تكامل و… شركت مي كند. ركن اصلي اين سيستم, پلاسمينوژن است كه فعاليت آن توسط يكسري فعال كننده ها و مهاركننده ها كنترل مي گردد. نقص سيستم فيبرينوليز بيمار را مستعد خونريزي يا ترومبوزهاي مكرر مي سازد. به عنوان مثال ترومبوز عروق قلب و مغز, از جمله عوامل عمده مرگ ومير و از كارافتادگي در جهان صنعتي امروز مي باشد. دراين بيماران و نيز بيماران مبتلا به DVT و آمبولي ريوي , از درمانهاي فيبرينوليتيك (ترومبوليتيك) استفاده مي شود. موارد فارماكولوژيك مورد استفاده در اين درمانها , فعال كننده هاي پلاسمينوژن هستند كه يا از محصولات طبيعي مشتق شده اند و يا مشتقاتي هستند كه تحت تغييرات شيميايي قرار گرفته ند. در حال حاضر روشهاي دستكاري ژتيكي, DNA نوتركيب, مهندسي پروتئين و… جهت دستيابي به داروهاي فيبرينوليتيك كارآمدتر به خدمت گرفته شده اند. تاكنون اكثر تلاشهاي صورت گرفته در اين زمينه بر فعال كننده هاي پلاسمينوژن متمركز بوده و به خود پلااسمينوژن به عنوان كليدي ترين تركيب سيستم فيبرينوليز توجه كمتري شده است با اين حال انتظار مي رود كه استفاده از آنتي بادي هاي منوكلونال ضد پلاسمينوژن مي تواند در تسريع فعاليت سيستم فيبرينوليز سودمند باشد.
در تحقيق حاضر پس از انجام مراحل مختلفي نظير كشت سلولهاي هيبريدوماي توليد كننده آنتي بادي, تزريق اين سلولها به موش, تهيه مايع آسيت و تخليص آنتي باديها از آن, به مطالعه اثر دو آنتي بادي A5E10 و A4D10 برسرعت سيستم فيبرينوليز پرداخته شد. نتايج حاصل از بررسيهاي اوليه نشان داد كه دو آنتي بادي مذكور در حضور فعال كننده هاي پلاسمينوژن (SK , u-Palt-PA) , سرعت ليز لخته پلاسمايي را به ميزان قابل توجهي افزايش مي دهند. در بررسي هاي بعدي كه توسط آزمونهاي –D دايمر و ليز سوبستراي سنتتيك S-2251 انجام شد, مشخص شد كه اثر فعال كنندگي اين آنتي باديها وابسته به دوز بوده و با افزايش ميزان آنتي باديها اثر آنها تشديد مي گردد. همچنين اثر فعال كنندگي A5E10 بيشتر از A4D10 است و نتايج بدست آمده از اثر آنتي باديها بر پاسمينوژن بيوتينيله شده نشان داد كه در حضور اين آنتي باديها ميزان اتصال پلاسمينوژن به فيبرين افزايش مي يابد. بنابراين مكانيسم احتمالي اثر اين دو آنتي بادي مي تواند بازشدن ساختار پلاسمينوژن و در نتيجه تسريع عملكرد فعال كننده هاي پلاسمينوژن باشد.