عوامل خطر زاي سرطان اندومتر
دانشكده پرستاري و مامائي حضرت فاطمه (س) شيراز
كارسينوماي اندومتري شايعترين بدخيمي زنان مي باشد. بعد از سرطان پستان, ريه و كولوركتال, كارسينوماي اندومتري چهارمين بدخيمي شايع در زنانمي باشد. سرطان اندومتري در يك فرد از 50 زن در ايالات متحده ظاهر مي شد. انجمن سرطان آمريكا برآورد كرده است كه در سال 1994, 31 هزار مورد جديد گزارش شده كه 5900 زن در اثر اين بدخيمي از بين خواهند رفت.
سن شايع براي رخ دادن سرطان اندومتر 60 سال مي باشد, 5 درصد از اين تومورها در زنان زير سن 40 سال ظاهر مي شود. 75درصد از سرطان اندومتر در زنان بالاي 55 سال اتفاق مي افتد. شيوع آن در سنين بعد از يائسگي به شدت افزايش مي يابد و خطر گسترش اين بدخيمي بطور پيشرونده اي با افزايش سن, افزايش مييابد.
چاقي يكي از عوامل خطرزاي قوي براي كارسينوماي اندومتر است. بيش از 50 درصد زناني كه آدنوكارسينوماي اندومتر دارند وزني بيش از 110كيلوگرم را دارا مي باشند. زناني كه بالا تنه چاق دارند(سيب شكل) خطر بيشتري را نسبت به رناني كه پايين تنه چاق دارند (گلابي شكل) , دارا مي باشند.
ديابت مليتوس و هيپرتانسيون عوامل خطر غير وابسته براي سرطان اندومتر مي باشند. شيوع سرطاناندومتر در زنان ديابتي 8/2 برابر زنان غيرديابتي مي باشد. بعلاوه, بيش از 50درصد بيماراني كه سرطان اندومتر دارند مبتلا به هيپرتانسيون مي باشند.
همچنين نشان داده شده است كه آدنوكارسينوماي اندومتر بطور واضح بادرمان جايگزيني ايتروژن در زنان يائسه همراه است. مطالعات نشان مي دهد كه شيوع سرطان اندومتر در زناني كه استروژن خارجي بلامنازع دريافت ميكنند بيش از 5 برابر زناني كه درمان جايگزيني استروژن را دريافت نمي كنند, مي باشد.
خطر سرطان اندومتر دربيماران جوانتري كه چاق هستند يا به هر دليلي سيكلهاي غير تخمك گذاري دارند, افزايش مي يابد. ديگر حالتهايي كه باآدنوكارسينوماي اندومتر ثانويه به هيپراستروژنيسم همراه است عبارتند از: فقدان زايمانهاي قبلي بدون تخمك گذاري, نازايي, منارك زودرس, يائسگي ديررس و آخرين حاملگي در سنين جواني.
در خانمهاي دريافت كننده تاموكسيفن طولاني مدت براي درمان سرطان پستان ممكن است خطرسرطان اندومتر افزايش يابد. راديوتراپي قبلي لگن نيز يكي از عوامل مساعد كننده براي سرطان اندومتر مي باشد.
در خانمهايي كه هيپرپلازي اندومتر دارند ممكن است خطر سرطان اندومتر افزايش يابد.