سرطان دهانه رحم و نقش پرستار در آموزش و پيشگيري از آن

درنا رزمجويي- سولماز مرادي- سلطنت ده بزرگي

دانشكده پرستاري و مامائي حضرت فاطمه (س) شيراز

سرطان دهانه رحم در كشورهاي در حال توسعه بسيار رايج تر از كشورهاي توسعه يافته است. اين نوع سرطان را به عنوان دوازدهمين سرطان رايج در زنان و چهاردهمين علت رايج مرگ ناشي از سرطان در ايالات متحده قرار دهند و دومين علت مرگ ناشي از سرطان در كشورهاي در حال توسعه است با تقريباً سيصدوهفتاد هزار مورد جديد كه ميزان مرگ ومير سالانه آنان 50% است.

سرطان دهانه رحم, زماني به موقوع مي پيوندد كه سلول هاي پوشاننده دهانه رحم بيش از حد طبيعي رشد كنند. معمولا اين نوع سرطان خيلي آهسته پيشرفت مي كند, اگر چه در وضعيت حقيقي مي تواند انتشاز سريعي داشته باشد. دو نوع رايج آن عبارتند از: كارسينوم سلولهاي سنگفرشي و آدنوكارسينوم نوع اول, تقريباً 80% كل سرطانهاي دهانه رحم را تشكيل مي دهند. فرم آدنو كارسينوم از سال 1970 افزايش يافت كه تاكنون كسي دقيقاً علت آن را نمي داند. اين سرطان يكي از محدود سرطان هايي است كه زنان جوان را درگير مي كند و خطر آن هيچ گاه متوقف نمي شود.

گرچه تعدادي عوامل خطر براي گرفتن اين سرطان وجود دارد اما دقيقاً مشخص نيست كه چرا يك زن دچار اين سرطان مي شود و يك زن ديگر دچار نمي شود. يكي از مهمترين عوامل خطر اين سرطان عفونت با ويروس پاپيلوماي انساني (Human Popiloma virus) است. ساير عوامل خطر عبارتند از: سن پايين در زمان اولين نزديكي جنسي(كمتر از 16 سالگي) , داشتن شركاي جنسي متعدد, مصرف سيگار, نژاد, زايمان هاي متعدد, پايين بودن سطح اجتماعي- اقتصادي , داشتن ساير بيماريهاي منتقله جنسي چون: (هرپس, سوزاك, سفليس, ايدز), تضعيف سيستم ايمني و نيز خانم هايي كه شريك هاي جنسيشان ختنه نشده اند.

علايم سرطان دهانه رحم شامل:

خونريزي غيرطبيعي واژن, ترشحات غيرطبيعي واژن, درد لگن يا پشت, درد زمان ادرار كردن

خون در مدفوع يا ادرار

درمان اوليه با جراحي, پرتو درماني يا شيمي- پرتودرماني مي توان هم ضايعه اوليه و هم جايگاه هاي بالقوه انتشار بيماري را تحت درمان قرار داد.

با انجام آموزش هاي پرستاري لازم جهت پيشگيري, خطر مرگ و مير ناشي از اين بيماري را مي توان به نحو چشمگيري كاهش داد كه اين آموزش ها با تاكيد برامر پيشگيري عبارتند از, آموزش زنان جهت مراجعه به كلينيك هاي زنان و انجام مداوم پاپ اسمير كه خود از جمله علت هاي كاهش شديد سرطان و مرگ ناشي از آن در زنان ايالات متحده محسوب مي شود.

عوامل مهم ديگري كه در پيشگيري نقش دارند و بايستي توسط پرستار آموزش داده شوند: شناخت عوامل خطر (به خصوص آنهايي كه فرد قادر به كنترلشان مي باشد) مانند: سيگار نكشيدن, محدود كردن تعداد شركاي جنسي, به تعويق انداختن شروع فعاليت جنسي. البته ذكر اين نكته به خانمها ضروريست كه متاسفانه, استفاده از كاندوم جهت كاهش سرطان كمكي نمي كند . خيلي از افراد تمايل به پيشگيري از اين سرطان با كمك ويتامين ها و رژيم غذايي دارند ولي مطالعاتي كه روي بتا – كاروتن و فوليك اسيد براي پيشگيري ازاين سرطان انجام شده حاكي از اين است كه اين موارد فايده اي ندارد و به بعضي افراد كه فكر مي كنند كه آنتي اكسيدان ها مانند: ويتامين هاي E,A ممكن است نقش دراين پيشگيري ايفا كند بايستي توضيح داده شود كه امروزه دليل قانع كننده اي براي بيان اين مسئله وجود ندارد.

بحث بيشتر درباره آموزش هاي پرستاري وموارد پيشگيري ازاين سرطان ها در مقاله اصلي ارائه خواهد شد