نقش پرستار در مراقبت از بيمار با ادم لنفاوي
زهرا ده بزرگي , پروين بيگي
شيراز- دانشكده پرستاري و مامائي حضرت فاطمه (س)
ادم لنفاوي وضعيتي است همراه با درد وتغيير شكل اندام كه بيمار را جسماً و روحاً معذب مي سازد و ممكنست ماهها پس از عمل جراحي يا آسيب به سيستم لنفاوي مشاهده شود. پيشگيري و آموزش بيمار نقش بسيار مهمي در كاهش اين وضعيت دارد. بر اساس گزارش هاي اخير(سال 2003) درصد بيمارانيكه تحت درمان سرطان پستان قرار مي گيرند, به اين وضعيت دچار مي شوند. علائم شامل ورم اندامها (حتي به اندازه 2 برابر طبيعي), پوست ضخيم شده و سخت و سياه مي شود. پروتئين بالاي تجمع يافته در ورم, محيط مناسبي براي ايجاد درماتيت است. ورم وعفونت باعث ناتواني و تغيير شكل عضو شده كه اين مسئله موجب اختلالات فيزيكي و رواني بسيار براي بيمار مي گردد.
آموزش در ارتباط با چگونگي پيشگيري از اين وضعيت بسيار مهم است. لازمست به بيمار علائم هشدار دهنده بيحسي, سفتي, درد و قرمزي اندام طرف آسيب ديده را يادآوري كنيم. اين علائم مي توانند نشانه اي از وجود ادم لنفاوي باشند. پرستار بايستي بر روي ورزش هاي پيشگيري كننده تأكيد كند و به بيمار بياموزد از پايين نگه داشتن عضو براي مدت طولاني جلوگيري نمايد. با بهبود زخم جراحي و انجام ورزشها تورم ابتدايي از بين مي رود. روش اندازه گيري صحيح دور بازو لازمست به بيمار آموزش داده شود. معمولاً تفاوت دو سانتيمتر در اندازه قطر دو بازو بايستي مورد توجه قرار گيرد. درمانهاي ديگر توصيه شده براي ادم لنفاوي شامل باندهاي فشاري, مراقبت از پوست و ايجاد فشار موضع بر ناحيه تورم است. بيماراني كه جراحي پستان همراه با برداشتن غدد لنفاوي داشته اند بايستي از هر گونه ضربه و عفونت در بازوي آسيبب ديده جلوگيري نمايند. محافظت از دست و بازو مهم است. درمان با اشعه نيز مانع كار غدد لنفاوي مي شود. بنابراين خارج كردن غدد لنفاوي و اشعه درماني هر دو مي تواند موجب عدم كارايي دستگاه لنفاوي شود عوامل عفوني از طريق بريدگي, خراش يا سوختگي بربدن فرد وارد مي شود و لذا لازمست آموزش هايي در ارتباط با عوامل ذكر شده به فرد داده شود. بايستي تأكيد گردد كه اين مراقبت ها در تمام عمر ادامه يابد . نكات آموزشي بسيار زيادي دراين رابطه وجود دارد كه بعنوان يك پرستار بايستي به بيمار آموزش داده شود.