چاقي و سرطان
خديجه رنجبر
دانشگاه علوم پزشكي شيراز
براساس آخرين برآورد سازمان بهداشت جهاني سالانه بيش از 6 ميليون نفر در سراسر جهان بدنبال ابتلا به سرطان جان خود را از دست مي دهند و اين در حالي است كه با تصحيح شيوه زندگي, كنترل وزن, تصحيح عادات غذايي و تحرك بدني مطلوب مي توان از بروز بيش از يك سوم بدخيمي ها پيشگيري بعمل آورد. چاقي به عنوان يك مشكل بهداشتي جدي رل كليدي در بروز برخي از بدخيمي داشته و كنترل آن نيز در پيشگيري از بروز سرطان از اهميت ويژه برخوردار است. سوء تغذيه ناشي از پرخوري امروزه در برخي از جوامع شهري مشكل بزرگتري را نسبت به فقر مواد غذايي ايجاد كرده و چاقي ناشي از آن موجبات ابتلا به برخي از انواع بدخيمي ها, بيماريهاي قلبي عروقي, فشار خون و ديابت را فراهم آورده است. يكي از روشهاي ارزيابي وضعيت تغذيه در افراد اندازه گيري وزن و مقايسه اختلاف آن با وزن ايده آل يا طبيعي مي باشد, زماني كه وزن فرد 20-10 درصد بيش از وزن ايده آل وي باشد اضافه وزن تعريف مي شود و چنانچه اين افزايش بيش از 20درصد و توأم با افزايش تجمع چربي در بدن باشد به عنوان «چاقي» قلمداد مي شود, بعلاوه BMI يا شاخص توده بدن نيز خطرات ناشي از چاقي را مشخص مي كند. چاقي نه تنها از علل مهم بروز سرطان رحم و پروستات محسوب شده بلكه در بروز سرطان هاي كولون, كليه, كيسه صفرا, پانكراس و همچنين در بروز سرطان پستان خصوصاً در دوران يائسگي دخيل شناخته شده است. چاقي خطر عود سرطان سينه در مبتلايان كنترل شده را تا دو برابر و خطر مرگ ناشي از اين بيماران را تا 60% در مقايسه با افراد لاغر افزايش مي دهد. يكي از مؤثرترين روش جهت كنترل وزن و پيشگيري از امراض مختلف گرفتن روزه مي باشد. روزه, نخوردن غذا نيست بلكه تغيير شيوه زندگي است, استفاده از رژيم غذايي كم كالري و ورزش نيز ارتباط تنگاتنگي در كنترل وزن دارند و عدم توجه به اين ارتباط بعد از كاهش وزن برگشت به وزن حتمي مي باشد, استفاده از داروهاي ضدچاقي نيز نه تنها صدمات دريچه هاي قلبي را به همراه دارد بلكه موجبات عصبانيت و بي خوابي را نيز فراهم مي آورد, داروهاي مدر و مسهل نيز در كاهش ميزان چربي تأثيرگذار نبوده, كم آبي و اختلالات آب و الكتروليت ها را در پي دارد, از طرفي كم كردن وزن با سرعتي بيش از 500 تا 1000 گرم در هفته نيز خود استعداد و خطر ابتلا به سرطان كولن را افزايش مي دهد. نويسنده مقاله سريع ترين روش تعيين وزن ايده آل, عوامل ايجاد كننده چاقي, راهكارهاي ايمن كاهش وزن و ساير عوامل تأثير گذار در پيشگيري از ابتلاء به سرطان در افراد چاق را بطور مبسوط در سخنراني مورد بحث قرار خواهد داد.