عوامل مختلف تغذيه اي و فعاليتهاي بدني مؤثر در سرطان هاي مختلف
ناهيد ماكولاتي- مريم حضرتي
دانشگاه علوم پزشكي شيراز- دانشكده پرستاري و مامايي حضرت فاطمه (س)
نجات يافتگان از سرطان اغلب انگيزه بالايي براي كسب اطلاعات درباره گزينه عاي غذايي, فعاليت بدني, استفاده از مكمل هاي غذايي و درمانهاي تغذيه اي تكميلي به منظور ارتقاء پيامدهاي درماني , كيفيت زندگي و ميزان بقاي خود دارند. جامعه سرطان آمريكا براي پرداختن به اين نگراني ها, گروهي از متخصصان در تغذيه, فعاليت بدني و تعذيه مطلوب پس از تشخيص سرطان را مورد ارزيابي قرار دهند. مقاله حاضر خلاصه اي از يافته هاي دانشمندان است كه با هدف ارائه بهترين اطلاعات ممكن در مراقبت از بيماران سرطاني تهيه شده است.
جراحي, پرتو درماني و شيمي درماني مي توانند نيازهاي تغذيه اي بيمار را تغيير دهد و ميزان دريافت مواد غذايي بيماران وميزان هضم, جذب و اسفاده از مواد غذايي توسط بدن را دستخوش تغيير نمايند لذا حفظ تعادل انرژي و پيشگيري كاهش وزن طي درمان سرطان مهمترين هدف تغذيه اي بيمار است كه در معرض خطركاهش وزن ناخواسته قرار دارند.
استفاده از مكمل هاي غذايي حاوي ويتامين و مواد معدني طي درمان سرطان مورد اختلاف نظر است. مثلاً ممكن است مصرف مكمل هاي اسيد فوليك با خوردن محصولات غذايي غني شده حاوي مقادير بالاي اسيدفوليك در زمان مصرف متوتركسات (يك داروي شيمي درماني است كه اثر خود را با تداخل در متابوليسم اسيد فوليك اعمال مي كند) براي بيمار زيانبار باشد. در رابطه با مصرف آنتي اكسيدان ها(مانند ويتامين E,C) كه آيا مفيد هستند يا مضر؟ سئوال بسيار مهمي است .برخلاف آنچه كه اغلب مردم فكر مي كنند بسياري از پژوهشگران در زمينه سرطان توصيه مي كنند هيچ مكمل حاوي آنتي اكسيدان طي درمان مصرف نشود زيرا آنتي اكسيدان ها مي توانند آسيب هاي اكسيداتيوسلولي وارد بر سلولهاي سرطاني دراثر درمانهايي مانند پرتودرماني و شيمي درماني را ترميم نمايند. اما در حال حاضرچون شواهد كافي در تائيد فوايد بيشتر آنتي اكسيدان ها نسبت به مضرات آنها وجود ندارد لذا به بيماران سرطاني بايستي توصيه نمود طي مرحله درمان از مصرف ويتامين هاي آنتي اكسيدان مانند ويتامين (E,C) به مقدار بيش از حداكثر قابل تحمل توصيه شده توسط ميزان هاي مرجع مصرف غذايي (Dietary Refarence Intakes) خودداري كنند. در مورد افرادي كه اشتهاي بدي دارند و يا دچار كاهش وزن شده اند شواهد قانع كننده اي وجود دارد كه نشان مي دهد برخي از داروها(مثلاً مژسترول استات) سبب تقويت اشتها مي شوند. افزون بر اين, استفاده از داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي يا مكمل هاي خوراكي حاوي اسيدهاي چرب امگا –3 مي توانند سبب حفظ يا ارتقاء وضعيت تغذيه اي, وزن بدن و وضعيت كاردكردي شوند از طرفي مطالعات بسياري وجود دارند كه نشان مي دهند چاقي با عود سرطاني پستان همراهي دارد. همچنين شواهد مربوط به ارتباط چاپي و پيش آگهي در مورد فعاليت بدني پراهميت است. لذا در مورد آن دسته از نجات يافتگان سرطان كه دچار افزايش وزن ياچاقي هستند مي توان تا زماني كه متخصص سرطان تأييد مي كند توصيه به كاهش وزن متوسط (حداكثر 6 پوند يا 7/2 كيلوگرم در هفته) طي درمان همراه با پايش كاهش وزن نمود. اين مقدار كاهش وزن در روند درمان تداخل ايجاد نمي كند.