رنگ مو و سرطان

دانشكده پرستاري و مامايي حضرت فاطمه (س) شيراز

تحقيقات زيادي در مورد استفاده از رنگ مو وعوارض ناشي از آن انجام شده است. و آمار و شواهد نشان دهنده مصرف و استفاده بيش از حد مردم از رنگ كننده هاي مو مي باشد. بطوري كه سه نفر از هر نفر زن آمريكايي كه در سنين 18 تا 55 سال هستند از رنگ كننده هاي مو استفاده مي كنند. سازمان دارو و غذا  اظهار مي دارد كه  استفاده از رنگ موها به خصوص رنگ موهاي دائمي يك عامل خطر مهم در جهت تهديد سلامتي افراد است. رنگ موها بخصوص رنگ موهاي دائمي داراي مواد موتاژنيك, كارسينوژنيك و آلرژنيك مي باشند و خطرات ناشي از رنگ موهاي تيره , سياه, قهوه اي و قرمز كه داراي غلظت بيشتري از مواد شيميايي هستند به مراتب بيشتر از رنگ موهاي روشن مي باشند. رنگ موهاي حاوي مواد شيميايي شبيه Coal tar هستند كه خود به عنوان يك ماده كارسينوژن شناخته شده است كه به راحتي مي توانند جذب پوست گردد. از ديگر اجزاي تشكيل دهنده رنگ موها  به خصوص رنگ موهاي تيره p-phenylenediaminc مي باشد كه به خوبي جذب پوست مي شود و از آنجا كه پوست سر خود حاوي باكتريهاي خوب و بد مي باشند اين ماده باكتريهاي خوب پوست سر را از بين مي برد و باعث رشد باكتريهاي بد وايجاد كننده عفونت و قارچ گشته و حتي باعث ايجاد شوره سر مي شود. هم چنين استات سرب موجود در رنگ ها نيز عليرغم شستن پوست سر يا دست به مدت طولاني مدت روي پوست مي ماند و جذب مي گردد و با دوز بسيار كمي اثرات بسيار مضري داشته و يا ايجاد مسموميت ناشي از سرب, ايمني فرد را به خطر مي اندازد. افرادي كه از رنگ موهاي دائمي يا نيمه دائمي به مدت 20 سال يا بيشتر به دفعات 4-8 بار در سال استفاده مي كنند مستعد ابتلاء به انواع سرطان ها هستند. يكي از سرطان هاي متداول , سرطان ليمفوماي غير هوچكين و مولتيپل ميولوماست كه سيستم دفاعي بدن را درگير مي سازد سرطان ليمفوماي غيرهوچكين پنجمين عامل سرطان در بين آمريكايي هاست كه ميزان شيوع آن نسبت به دو دهه گذشته 3% افزايش يافته است. و اين ميزان در بين بيماران ايدزي 60% بيشتر از افراد سالم مي باشد. رنگ موهاي دائمي به دليل اينكه با عوامل اكسيدكننده تركيب مي شوند مواد شيميايي جديدي را ايجاد مي كنند كه تعدادي از اين مواد سرطان زا هستند و باعث افزايش خطر سرطان ليمفوماي غيرهوچكين مي گردند. براساس گزارش حاصله از مؤسسه سرطان شناسي در آمريكا ,‌اين ميزان خطر در زنان آمريكايي 57/1 و در مردان 48/1 مي باشد.

محققين , سن شروع استفاده از رنگ كننده هاي مو, تعداد دفعات استفاده در سال, نوع مواد رنگ كننده (دائمي, نيمه دائمي, موقتي) و تعداد سال هاي استفاده از رنگ موها, عوامل ژنتيكي و عوامل شغلي را در ارتباط با مصرف رنگ مو و سرطان مؤثر مي دانند. افرادي كه در معرض استفاده حشره كش ها و ديگر سموم محيطي هستند(مثل كشاورزان و كارگران كارخانه هاي لاستيك, كارگران هواپيمايي, كارگران پالايشگاه نفت) بيشتر در معرض ابتلا به سرطان ليمفوما مي باشند. در رابطه با ارتباط شغل و مواد رنگي تحقيقات, ارتباط مستقيمي را بين ميزان شيوع ابتلاء به سرطان لينوما و سرطان مثانه را (به دليل افزايش مواد دفعي كار سيتوژن زا در مثانه) در بين زنان آرايشگر بيان كرده اند. لذا توصيه مي شود كه آرايشگران از دستكش هاي حفاظتي استفاده كنند و پوست آنها كمتر در معرض مواد رنگي قرار گيرد. لذا توصيه مي شود مواد آرايشي نيز از نظر ايمني كنترل گردند و براي پيشگيري از ابتلاء بيشتر به سرطان ها, استفاده هر چه بيشتر از غذاهاي فيبري, سبزيجات , جوانه ها و جلبك هاي دريايي توصيه مي گردد و باز آنجايي كه خطر ابتلاء به سرطان به عنوان يك مسئله اساسي بهداشت عمومي است نياز به آموزش هاي وسيعي در سطوح جامعه نسبت به مصرف كمتر رنگ كننده هاي شيميايي است.