بررسي تاثير روشهاي ذخيره انرژي برميزان خستگي دربيماران مبتلا به سرطان پستان تحت شيمي درماني مراجعه كننده به بيمارستانهاي شهدا و امام حسين (ع) دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

كوهي رستمكلايي, زهره¹- ايلخاني, مهناز²- آتش زاده, فروزان²- علوي مجد, حميد²

1 دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه 2 دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

مقدمه: روشهاي ذخيره انرژي از جمله پيشنهادات باليني جهت مدارا با خستگي مي باشند. از آنجايي كه تاثير اين روشها در بيماران مبتلا به آرتريت روماتوئيد و ام اس مورد تاييد قرار گرفته پژوهشگران سرطان در توصيه هاي اخير خود پيشنهاد نموده اند كه تاثير اين روشها در بيماران مبتلا به سرطان نيز مورد مطالعه قرار گيرد. هدف از اين مطالعه تعيين تاثير روشهاي ذخيره انرژي برميزان خستگي در بيماران مبتلا به سرطان پستان تحت شيمي درماني مي باشد.

مواد و روشها: اين يك مطالعه نيمه تجربي با اندازه گيري تكراري است كه در آن 34 بيمار مبتلا به مراحل 1 تا 3 سرطان پستان, بعد از جراحي در زمان شروع شيمي درماني بارژيم هاي CAF , AC به شيوه در دسترس انتخاب شدند. در اين پژوهش خستگي بيماران در 3 مقطع قبل از شيمي درماني و قبل و بعد از استفاده از روشهاي ذخيره انرژي (48 ساعت بعد از شيمي درماني دور اول و دوم) با استفاده از مقياس خستگي اندازه گيري شد. در روز مراجعه بيماران جهت شروع شيمي درماني روشهاي ذخيره انرژي به آنها آموزش داده شده و 48 ساعت بعد از شيمي درماني اين دوره (قبل از استفاده از روشهاي ذخيره انرژي) طرح ذخيره انرژي( فرم الويت بندي و برنامه ريزي فعاليتهاي روزانه) با كمك بيماران براي آنها تنظيم مي شد و بيماران پس از آن تا 48 ساعت بعد از شيمي درماني دور دوم (بعد از استفاده از روشهاي ذخيره انرژي) از اين روشها استفاده نمودند.

ارزيابي آماري و يافته ها: نتايج آزمون آماري آناليز واريانس با اندازه گيري مكرر نشان دادكه ميزان خستگي قبل از شروع شيمي درماني و قبل و بعد از استفاده از روشهاي ذخيره انرژي به ترتيب برابر با 4/4 ±68/11 ٩/6 ±88/25 6/٧ ±71/25  بوده است. تفاوت ميزان خستگي دوره قبل از شروع شيمي درماني با دوره هاي قبل و بعد از استفاده از روشهاي ذخيره انرژي با P<0.001 معني دار بوده ولي تفاوت ميزان خستگي دوره قبل از استفاده از روشهاي ذخيره انرژي با دوره بعد از استفاده از اين روشها با 0.9  P=معني دار نبوده است.

بحث و نتيجه گيري : بطور خلاصه نتايج اين پژوهش نشان داد كه استفاده از روشهاي ذخيره انرژي در فاصله 2 دوره شيمي درماني تاثيري بركاهش خستگي ناشي از يكي درماني در بيماران مبتلا به سرطان پستان نداشته است ولي پژوهشهاي تغيير يافته آينده ممكن است مويد تأثير اين روشها باشد.