كاهش درد استخواني در بيماران مبتلا به سرطان
منيره علي قنبري-ايران جهان بين
دانشگاه علوم پزشكي شيراز-دانشكده پرستاري و مامايي حضرت فاطمه (س)
يكي از علل شايع درد در بيماران مبتلا به سرطان متاستاز از اندامهاي ديگر به استخوان مي باشد. حدود 60-48 درصد از بيماران سرطاني كه تظاهرات بيماري در آنان بصورت تومورهاي سفت ديده شده بعدا دچار متاستاز سرطان به استخوان مي گردند. منشاء اوليه اين تومورها ممكنست از پستان, ششها, تخمدان و يا غده پروستات باشد. ستون فقرات, لگن و اندامهاي تحتاني شايعترين اندامهايي هستند كه در معرض متاستاز استخواني قرار مي گيرند. اندامهاي فوقاني و جمجمه نيز ممكنست درگير متاستاز شوند.
بيش از 79% از بيماراني كه دچار متاستاز استخواني مي شوند قبل از دريافت مراقبت هاي تسكين دهنده دچار دردهاي شديد مي باشند كه علاوه بر تجربه درد عوارضي مانند كاهش و محدوديت درحركات, شكستگي در استخوانها, افزايش كلسيم خون, فشار برپايانه هاي عصبي نخاع مي تواند كيفيت زندگي بيمار را با بحراني روبرو سازد.
متاسفانه مدت زمان درگيري بيمار به علائم فوق نسبت به كل دورة بيماري بسيار طولاني است و مي تواند براي سالها زندگي فرد را مختل نمايد.
استفاده از درمانهاي كاهش دهندة درد استخوان در بيماران سرطاني مستلزم رعايت قوانين متعددي دراين زمينه است . شرايط باليني بيمار, اميد به زندگي وكيفيت زندگي بيمار از جمله شاخصهايي هستند كه مي توانند راهنمايي براي انتخاب مناسب ترين نوع درمان باشند. بنابراين نوع خاص و استاندارد درمان دراين زمينه وجود ندارد و براساس موقعيت بيمار درمان مي تواند متفاوت باشد و درنتيجه نياز به بررسي و شناخت كامل وضعيت بيمار است زيرا بر اساس مرحله پيشرفت بيمار درمانهاي ضدسرطان (راديوتراپي, شيمي درماني و…) و تجويز مسكن ها بايستي همزمان انجام شود.
براي انجام يك بررسي و شناخت كامل و تعيين مرحله پيشرفت بيماري , علاوه بر توجه نمودن به علائم انجام يك عكس راديولوژي ساده مي تواند اولين راهنما و نشاندهنده ميزان پيشرفت بيماري و متاستاز به استخوانها باشد زيرا كوچكترين تغييرات استخوان در عكس بخوبي نشان داده مي شود.
مراقبتهاي تسكين دهنده نه تنها در مورد آرامسازي درد ناشي از متاستاز استخوان فعاليت مي كنند بلكه اقداماتي در زمينه كاهش علائم , پيشگيري از عوارض از جمله خدمات در اين زمينه مي باشد.