مژگان ريواز1 , مرضيه اسدي ذاكر2, نسرين الهي2, ماني رمزي1, احمد تابش2
1 دانشگاه علوم پزشكي شيراز- 2 دانشگاه علوم پزشكي اهواز
زمينه: تهوع و استفراغ يكي از ناراحت كننده ترين عوارض جانبي درمان سرطان است. علي رغم پيشرفت هايي در درمان دارويي , اين عارضه در بسياري از بيماران به صورت مسئله ساز باقي مي ماند.
هدف: تعيين تاثير تنس در كنترل تهوع و استفراغ بيماران سرطاني تحت شيمي درماني در بيمارستان نمازي شيراز بود.
روش كار: پژوهش حاضر از تنوع كارآزمايي باليني يك سو كور مي باشد. نمونه هاي مورد پژوهش تعداد 32 بيمار سرطاني واجد شرايط بودند, كه به روش مبتني بر هدف انتخاب و به صورت تصادفي در دو گروه شاهد و مورد قرار گرفتند. بيماران در دو گروه از نظر سن, نوع سرطان, شدت تهوع و استفراغ , رژيم شيمي درماني (سيس پلاتين يا سيكلوفسفاميد) و رژيم ضد استفراغ( كتريل به همراه دگزامتازون) در شرايط يكسان انتخاب شدند. در گروه آزمون نقطه نيگان توسط دستگاه تنس با فركانس 15-10 هرتز همزمان با تجويز داروهاي ضداستفراغ به مدت 10 دقيقه تحريك و تا 72 ساعت بعد از شيمي درماني هر 2 ساعت يكبار در زمان بيداري ادامه داشت. در گروه شاهد دقيقاً همين روش ولي با دستگاه خاموش اجرا شد. شدت تهوع (براساس مقياس سنجش ديداري) دفعات استفراغ در دو گروه با هم مقايسه شد.
يافته ها: تجزيه و تحليل آماري در 24 ساعت اول تفاوت معناداري از نظر شدت تهوع در دو گروه آزمون و شاهد نشان نداد.
(9/0=P) ولي در 24 ساعت دوم (001/0=P) و سوم (000/0=P) شدت تهوع در گروه آزمون به صورت چشمگيري كاهش يافت. همچنين در گروه آزمون ميانگين دفعات استفراغ در حين شيمي درماني تا 24 ساعت اول (001/0=P) و 24 ساعت دوم و سوم(009/0=P) به صورت قابل ملاحظه اي كاهش يافت.
نتايج اين پژوهش نشان داد , از تنس مي توان به عنوان درمان كمكي به همراه گرانيسترن(كتريل) براي پيشگيري از تهوع و استفراغ ناشي از شيمي درماني استفاده نمود.