زهرا نوبخت كارشناس پرستاري
دانشگاه علوم پزشكي شيراز- بيمارستان نمازي- بخش پيوند مغز استخوان- مركز تحقيقات هماتولوژي
درمانهاي طولاني مدت با داروهاي خاص از جمله شيمي درماني, تزريق سرم و محلولهاي تغذيه وريدي و فراوردههاي خوني و نيز نياز به خونگيري هاي مكرر در بيماران مبتلا به بيماريهاي مزمن خصوصاً سرطان, اغلب تيم درمان و نيز وجود بيمار را دچار مشكلات متفاوتي مي كند. استفاده از كاتترهاي وريدي مركزي جهت موارد فوق علاوه بر اينكه باعث كاهش درد و ناراحتي بيمار مي گردد تيم درمان را از طريق صحيح و اثر بخش داروها و محلولهاي وريدي مطمئن مي سازد. همچنين با توجه به چند لومن بودن اين كاتترها, امكان تزريق سريع محلولهاي وريدي( در صورت نياز) و نيز تزريق همزمان تركيباتي كه با هم تداخل (incompatiloilty) دارند را فراهم مي كند.
با توجه به احتمال استقبال گسترده پرستاران شاغل در بخشهاي هماتولوژي و انكولوژي از اين همايش نيز افزايش موارد استفاده از اين كاتترها خصوصاً در بيماران تحت شيمي درماني, اميد است ارائه اين مقاله بتواند در مستمعين باعث تكميل دانسته ها و نيز ايجاد انگيزه جهت مطالعه و تحقيق بيشتر پيرامون اين موضوع گردد.
دراين مقاله انواع مورد استفاده كاتترهاي وريدي مركزي و موارد استفاده هر يك به صورت اجمالي معرفي خواهند شد. درادامه مشكلات شايعي كه احتمال بروز آنها در موارد استفاده از اين كاتترها پيش بيني مي شود به همراه مداخلات پرستاري مربوطه عنوان خواهند شد. مهمترين اين مشكلات شامل Incorrect position , Thrombosis, Air emboly و… و نيز Infection مي باشند. عمده بحث اين مقاله پيرامون عفونتهاي ناشي از كاتترهاي وريدي مركزي, علل بروز و راههاي كنترل آن مي باشد. در انتها آخرين دستورالعمل (guide line) پيشگيري از عفونتهاي ناشي از كاتتر وريد مركزي منتشرشده در (America Jurnal of Infection control)AJIC مرور خواهد شد. بديهي است كه تلاش در اجراي صحيح اين guide line از جانب پرستاران و ساير افراد تيم درمان ضروري است و در پيشگيري و كنترل اين مشكل (كه تهديد كننده جدي حيات بيماران با سيستم ايمني تضعيف شده مي باشد) نقش مؤثري خواهد داشت