ارتباط داروهاي باروري با خطر سرطان تخمدان

 

سارا عظيما- مهناز زرشناس

شيراز-دانشكده پرستاري و مامايي حضرت فاطمه (س)

سرطان تخمدان پنجمين علت مرگ ناشي از سرطان خانمها در دنياست. سالانه 25000 تا 30000 زن مبتلا به سرطان تخمدان مي شوند و هر سال تقريباً 15000 مورد مرگ براثر آن رخ مي دهد. بالاترين ميزان بروز در كشورهاي اسكانديناوي و شمال آمريكا مشاهده شده است در صورتي كه پايين ترين ميزان بروز آن در كشورهاي در حال توسعه و ژاپن ديده مي شود.

تنوع بافت شناختي نئوپلازي تخمدان, تعيين عوامل خطر زا در هر دو نوع خوش خيم و بدخيم نئوپلاسمهاي تخمدان را كاري دشوار و پيچيده مي سازد.

از عوامل افزايش دهنده خطر سرطان تخمدان مي توان به سابقة خانوادگي, منارك زودرس, يائسگي ديررس و پرتوتايي به لگن نام برد. همچنين عامل مهم ديگر ناباروري و مصرف داروهاي باروري مي باشد.

در مطالعات متعددي كه در سالهاي 2003-2004 انجام شده افزايش باروري بوده و به طور كلي بيشترين ميزان سرطان تخمدان در خانمهايي بوده كه نولي پار و براي ناباروري از كلوميفن استفاده كرده بودند.

تاكنون غربالگري اثربخش در مورد سرطان تخمدان در جمعيت كلي امكان پذير نبوده است و پيشگيري, تشخيص و درمان نئوپلاسمهاي تخمدان از نگرانيهاي عمده پزشكان مراقبت كننده از زنان مي باشد.

با توجه به اينكه يكي از عوامل خطر اين سرطان مصرف داروهاي باروري در خانمها نولي پار مي باشد و نيز اختلالات تخمك گذاري تقريباً مسئول 30040 درصد از همه موارد ناباروري زنانه مي باشد و اين اختلالات عموماً در زمره آن دسته از عوامل ناباروري قرار مي گيرند كه آسانتر از بقيه علل قابل تشخيص و درمان هستند و نيز كلوميفن سيترات به عنوان اولين خط مداخله در القاي تخمك گذاري در خانمهاي نابارور مي باشد. بنابراين مي توان پيشنهاد نمود كه براي دادن اين داروها در خانمها دقت عمل بيشتري شود و نيز با توجه به اينكه مهمترين ويژگي مثبت از نظر پيش آگهي و افزايش ميزان بقاي زنان مبتلا به سرطان تخمدان تشخيص در مراحل زودرس مي باشد بنابراين خانمهايي كه تحت درمان با داروهاي باروري هستند را بعد از درمان رها نكرده و با توجه به تكنولوژي مربوط به تشخيص و درمان مسائل پاتولوژيك تخمداني با سونوگرافي و MRI , CT پيگيري نمود.