مداخلات پرستاران بهداشت جامعه در سطوح مختلف پيشگيري از سرطان , ديدگاهي نهايي درمورد پيشگيري و درمان سرطان
زهره مكي آبادي, ايران جهان بين
دانشگاه علوم پزشكي شيراز- دانشكده پرستاري و مامايي- گروه بهداشت
بسياري از مرگهايي كه سرطان باعث آنست قابل پيشگيري هستند 50 تا 70 درصد از اين مرگها تحت تأثير عوامل رفتارهاي به زندگي انسانها پايان غم انگيزي مي بخشد. 30% از اين موارد فقط به استعمال دخانيات و تغذيه نامناسب مربوط مي گردد. در تمام كشورهاي پيشرفته صنعتي اعظم پيكره بهداشت را پرستاران مي سازند. نقشي كه متأسفانه در كشور ما ازآن محروم مانده اند. كارشناسان بهداشت جهاني براي اجراي وظيفه مهم آگاه سازي توده مردم و اصلاح رفتارهاي غيربهداشتي, پرستاران را مناسبتر مي دانند پرستاران بهداشت جامعه در كشورهاي توسعه يافته با شركت درمطالعات اپيدميولوژيك به كشف عوامل خطر مي پردازند وسپس ضمن مشاركت در هدف گذاري و برنامه ريزي اجراي برنامه هاي ملي در سطح پيشگيري اساسي, سعي در جلوگيري از ايجاد شرايط و زمينه هاي عواملي مي نمايند كه بعداً آن عوامل منجر به پيدايش سرطان خواهد شد. پيشگيري و اجتناب از ظهور و تثبيت الگوهاي فرهنگي احتماعي و اقتصادي زندگي انسانها كه خطر ابتلا را افزايش مي دهد از وظائف اين سطح در خدمات توسعه اقتصادي و اجتماعي وزندگي شهرنشيني موجب تغيير شيوه زندگي انسانها و تغيير الگوهاي تغذيه, استرس, آلودگي هوا و محيط زيست, بارانهاي اسيدي, نابودي لايه ازن, ترافيك, سروصدا و در نتيجه تضعيف سيستم ايمني بدن و آسيب پذيري انسانها گشته است. درنتيجه امروز لزوم جلوگيري از گسترش روشهاي زندگي غيرسالم در زمينه مصرف و رفتار از آن به بيشتر كه با فرهنگ جامعه عجين گردد احساس مي شود. پرستاران در سطح پيشگيري اوليه با اجراي برنامه هاي بررسي و شناخت عوامل خطري كه افراد روزانه در تماس با آنها هستند سعي در كاهش اثرات اين عوامل يا بطور كلي خارج ساختن اين عوامل از زندگي مددجويان دارند. 4 عامل خطر اصلي زمينه ساز سرطان كه كاملاً قابل پيشگيري هستند عبارتند از استعمال دخانيات, كمبود فعاليتهاي فيزيكي , قرار گرفتن در معرض اشعه ماوراء بنفش خورشيد و تغذيه نامناسب . پرستاران باكسب مهارت انجام معاينات فيزيكي و استفاده از آن بعنوان يك تست غربالگري در سطح وسيع مي توانند اولين كساني باشند كه به وجود سرطان در سيستمهاي مختلف مشكوك شده و آنرا در مراحل اوليه شناسائي نموده و با ارجاع و پيگيري درمان جان بيمار را نجات بخشند. اقدامات پيشگيري سطح سوم مي تواند از بسياري از مرگها در كساني كه به سرطان مبتلا شده اند جلوگيري نمايد پيشگيري از ناتوانائيهاي بيشتر و حفظ توانائيهاي بالقوه فرد, توانبخشي و كنترل درد از وظائف پرستار در اين سطح از خدمات بهداشتي است. كيفيت زندگي بيماران سرطاني پس از اعمال جراحي وسيع , از دست دادن اعضاء اشعه و شيمي درماني هاي متعدد, تغيير وضعيت ظاهري و محدوديت در عملكرد فيزيك با وجود مشكلات فراوان روحي و رواني مسئله اي است كه بهبود آن مستلزم مداخلات وسيع پرستاران بهداشت جامعه پس از ترخيص بيماران از بيمارستان است.