عنوان : بررسي فراواني نسبي اختلالات روانپزشكي در آنمي فقر آهن

نويسنده ، نويسندگان :‌دكتر محسن معرفي

نشاني : روانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي اصفهان

 

مقدمه و اهداف :

آنمي فقر آهن ( IDA )  بيماري شايعي در كشورهاي در حال توسعه است كه علاوه بر علائم و نشانه هاي جسمي با شيوع بالايي از علائم روانپزشكي نيز همراه مي باشد . شناحت علائم روانپزشكي فقر آهن هم در كلينيك هاي روانپزشكي و هم در كلينيكهاي داخلي مي   تواند منجر به درمان كامل تر و مناسب تر بيمار گردد . هدف از اين مطالعه بررسي شيوع اختلالات روانپزشكي در بيماران مبتلابه فقر آهن است .

روش اجرا :

كليه بيماران 20 تا 60 ساله كه در نيمه دوم سال 1379 به درمانگا ه داخلي يا هماتولوژي يك بيمارستان دولتي در اصفهان مراجعه و تشخيص آنمي فقر آهن بر اساس نتايج آزمايشات TIBC , Fe , CBC   در صورت  لزوم             Hb  electrophoresis   و ارزيابي روانپزشكي توسط يك مصاحبه ساخت يافته و پرسشنامه  SCL - 90   انجام گرديد . گروه شاهد را بيماران مراجعه كننده اي تشكيل مي دادند كه از نظر سن و جنس با گروه مطالعه هماهنگ ولي فاقد كم خوني بودند . نتايج توسط نرم افزار SPSS  و با استفاده از آزمونهاي مجذوري و تست دقيق فيشر تجزيه و تحليل گرديد .

نتايج :‌

در 6 ماهه دوم سال 1379 مجموعا 512 نفر ( 400 زن و 112 مرد ) با تشخيص IDA تحت درمان قرار گرفتند . ميانگين سني زنان   ( 5 ± ) 38  و ميانگين سني مردان ( 6± ) 40 و ميانگين سني براي كل نمونه ها ( 6 ± ) 38 سال گزارش شد . فراواني نسبي اختلالات اضطرابي ( 42 % ) ، افسردگي ( 35% ) ، PICA  يا هرزه خواري ( 3 % ) بطور معني داري در گروه مطالعه بيشتر از گروه شاهد بود ( به ترتيب P = 0.00 , P = 0.02 , P = 0.01  )  و هر سه اختلال در زنان شايعتراز مردان به چشم مي خورد . جالب اينكه كليه 14 بيمار از گروه مطالعه كه دچار PICA ( تمايل به خوردن مهر نماز ، برنج خام ، يخ و ... ) بودند با اصلاح كم خوني بهبودي پيدا كردند .

بحث :

آنمي فقر آهن با علائم گوناگون روانپزشكي همراه است كه در اين ميان اضطراب ، تحرك پذيري و عصبانيت ، خستگي پذيري ، افسردگي و PICA فراوانتر گزارش مي شود . توجه به عوارض روانپزشكي فقر آهن مي تواند با درمان جامعتري براي بيماران همره باشد . دربعضي مواقع درمان كم خوني باعث بهبود علائم روانپزشكي مي گردد ولي در موارد ديگري جبران كمبود آهن و اصلاح كم خوني به تنهايي كافي نيست و درمانهاي جداگانه روانپزشكي             ( دارويي يا غير دارويي ) نيز ضرورت مي يابد .