تعيين ميزان افزايش شمارش پلاكتي بيماران پس از تزريق پلاكت

نويسندگان : دكتر محمد سعيد رحيمي نژاد - دكتر رسول غيبي ، دانشگاه علوم پزشكي شيراز ، بخش خون و آنكولوژي اطفال .

بسياري از مبتلايان به بيماريهاي خوني و سرطاني ترومبوسيتوپنيك مي باشند و لذا به منظور جلوگيري و عوارض ناشي از آن نياز به تزريق پلاكت هاي تغليظ شده دارند . سابقه درماني استفاده از پلاكت به حدود 50 سال قبل برمي گردد . يكي از مشكلات پلاكت درماني عدم پاسخ بيمار به پلاكتهاي تزريقي مي باشد . براي حصول نتيجه مطلوب ( تزريق پلاكت با تعداد و عملكرد مناسب به بيمار ) بايد شرايط مختلفي در نحوه تهيه و نگهداري كيسه هاي حاوي پلاكت مراعات گردد .

هدف ما از اين مطالعه ، در درجه اول بررسي ميزان پاسخ بيماران به پلاكت هاي تهيه شده توسط سازمان انتقال خون شيراز و در درجه دوم در صورت يافتن عدم پاسخ مناسب بيماران ، يافتن علل احتمالي آن ، بوده است .

بدين منظور ، تعداد 100 واحد پلاكت به 34 بيمار بستري در بيمارستان حضرت علي اصغر(ع) شيراز تزريق و در آنها CCI ( افزايش تصحيح شده پلاكت ) يك ساعت و 24 ساعت پس از تزريق ، اندازه گيري شد . اين بيماران شامل لوسمي لنفوبلاستيك حاد (23 مورد ) ، لوسمي ميلوستيك حاد (6 مورد ) ، آنمي آپلاستيك ( 5مورد ) بودند . مقاومت نسبت به تزريق پلاكت را CCI يك ساعته كمتر از 7500 و CCI24 ساعته كمتر از 4500 ، تعريف كرديم .

بر اساس نتايج اين مطالعه ، متوسط CCI يك ساعته 6800 ( 34000-600) و متوسط CCI 24 ساعته 3700(16500-300) بدست آمد . در اين بررسي 75-70% از بيماران به پلاكتهاي تزريق شده پاسخ نداده اند . موارد عدم پاسخ ، به ترتيب در مبتلايان به آنمي آپلاستيك (80 % ) سپس ALL ( 75 % ) و پس از آن AML (65% ) بدست آمد .

با بررسي علل مختلف عدم پاسخ اين نوع بيماران به پلاكتهاي تزريق شده ، از ميان آنها تهيه و نگهداري نامناسب كيسه هاي حاوي پلاكت ، وجود تب و بزرگي طحال در بيماران ، عمده ترين موارد را تشكيل مي داد . توصيه مي شود در بيماراني كه احتمال عدم پاسخ به پلاكت تزريقي بيشتر مطرح است CCI يك ساعته و 24 ساعته محاسبه شده و بر اساس نتايج حاصله جهت درمان بيماران مقاوم تصميم گيري شود .