اندازه گيري تعداد پلاكت موجود در كيسه هاي حاوي پلاكت

تهيه شده توسط سازمان انتقال خون شيراز

نويسندگان : دكتر محمد سعيد رحيمي – دكتر رسول غيبي ، دانشگاه علوم پزشكي شيراز ، بخش خون و آنكولوژي اطفال .

بسياري از مبتلايان به بيماريهاي خوني و سرطاني ترومبوسيتوپنيك مي باشند و لذا به منظور جلوگيري و عوارض ناشي از آن نياز به تزريق پلاكت هاي تغليظ شده دارند . سابقه درماني استفاده از پلاكت به حدود 50 سال قبل برمي گردد . يكي از مشكلات پلاكت درماني عدم پاسخ بيمار به پلاكتهاي تزريقي مي باشد . براي حصول نتيجه مطلوب ( تزريق پلاكت با تعداد و عملكرد مناسب به بيمار ) بايد شرايط مختلفي در نحوه تهيه و نگهداري كيسه هاي حاوي پلاكت مراعات گردد .

پيرو مطالعه قبلي هدف ما از اين مطالعه بررسي علل احتمالي عدم پاسخ بيماران به پلاكتهاي تزريقي بوده است كه يكي از آنها تهيه نامناسب پلاكت هاي تغليظ شده و لذا ناكافي بودن تعداد پلاكتهاي موجود در كيسه ها مي باشد . بدين منظور تعداد 100 كيسه حاوي پلاكت تهيه شده توسط سازمان انتقال خون شيراز را بطور تصادفي انتخاب و تعداد پلاكت موجود در آنها را بوسيله دستگاه كولتر (سيسمكس) اندازه گيري كرديم . در صورت ناكافي گزارش شدن تعداد پلاكت ، مورد با تهيه لام از كيسه نيز تائيد گرديد .

نتيجه اين مطالعه نشان مي دهد كه از 100 واحد پلاكت مطالعه شده تعداد پلاكت موجود در 42 واحد ( 42% ) كمتر از حداقل استاندارد (10¹⁰ × 5/5 ) مي باشد .

ضمنا تعداد پلاكت موجود در 2 تا از 100 واحد ، صفر مشاهده شد . بعلاوه تعداد پلاكت موجود در كيسه ها به زمان نگهداري كيسه ها نيز مرتبط بود ( متوسط پلاكت موجود در كيسه هاي يك روزه 10¹⁰ × 1/7 و در كيسه هاي 4 روزه 10¹⁰ × 4/3 بوده است ) . لازم بذكر است كه در بانك خون بيمارستان ، كيسه هاي حاوي پلاكت در در دماي هواي اطاق و بدون استفاده از تكان دهنده (شيكر ) نگهداري مي شوند .

با توجه به ننايج فوق پيشنهاد مي گردد كه اولا واحد كنترل كيفي سازمان انتقال خون نظارت بيشتري بر نحوه تهيه پلاكتهاي تغليظ شده اعمال نمايد ، ثانيا حتي المقدور از پلاكتهاي تازه تر استفاده شود ، و ثالثا پلاكتهاي تهيه شده تا قبل از تزريق به بيمار بر روي دستگاه شيكر نگهداري شوند .