بررسي تغييرات هماتولژيك در مبتلايان به سل ريوي اسمير مثبت و پنوموني باكتريال

بستري در بخش عفوني سيناي كرمانشاه ، طي سالهاي 73-1370

 

نويسندگان : دكتر حسين حاتمي ، دكتر محمد باقر حيدري

محل تحقيق : مركز آموزشي درماني سيناي كرمانشاه

مقدمه و اهداف :

با توجه به شيوع سل ، در منطقه غرب كشور و تشخيص افتراقي تنگاتنگ سل ريوي و بسياري از پنوموني ها بر آن شديم تا تغييرات هماتولوژيك اين دو بيماري را بررسي نموده در كنار ساير يافته هاي باليني و پاراكلينيك ، در افتراق اوليه آنها مورد استفاده قرار دهيم .

بيماران و روش بررسي آنها

نوع مطالعه : توصيفي مقطعي (Cross sectional ) ، روش نمونه گيري ( سرشماري ) بررسي كليه پرونده هاي بيماران مبتلا به سل ريوي اسمير مثبت و پنوموني باكتريالي كه طي سالهاي 73-1370 در بخش عفوني سيناي كرمانشاه ، بستري بوده اند . حجم نمونه = 310 مورد TB ريوي اسمير مثبت و 233 مورد پنوموني باكتريال .

نتايج :

لكوسيتوز خون محيطي ، در 24 % مسلولين و 54% مبتلايان به پنوموني ، يافت گرديد ، بطوري كه ميانگين تعداد لكوسيت ها در گروه اول 8883 و در گروه دوم ، بالغ بر 12409 عدد به دست آمد ، هر چند برتري سلولهاي پلي مرفونوكلئر (76-75 درصد ) درهر دو گروه وجود داشت . همچنين سرعت رسوب گلبول هاي قرمز ، در 25 درصد مسلولين و 25 درصد مبتلايان به پنوموني ، طبيعي بوده در مجموع . شيوع و شدت افزايش ESR در مبتلايان به سل ريوي ، بيشتر از مبتلايان به پنوموني بوده ، ميانگين ESR در مبتلايان به سل ريوي ، 59 ميلي متر در ساعت اول و در پنوموني ، 51 بوده است . ضمنا در 41 درصد مسلولين و فقط 26 درصد مبتلايان به پنوموني ، با كاهش هموگلوبين ، مواجه بوده در 59 درصد مسلولين و 1/25 درصد ، از مبتلايان به پنوموني ، با كاهش MCV مواجه شده ، كاهش MCH به ترتيب در 41 و 15 درصد بيماران و كاهش MCHC در 9 و 11 درصد آنان جلب توجه ، نموده است .

بحث :

لكوسيتوز خون محيطي كه در بيش از نيمي از مبتلايان به پنوموني و كمتر از يك چهارم مبتلايان به توبركولوز ريوي ، يافت شده است با توجه به اختلاف معني دار بين اين ارقام (P= 0.0001) در تشخيص افتراقي اين دو بيماري شايع ، مفيد واقع خواهد شد ولي از آنجا كه تغييرات ESR اختلاف معني داري را نشان نمي دهد (P=0.17) كمكي به تشخيص افتراقي ، نخواهد كرد . ضمنا شيوع بيشتر آنمي در بيماران مسلول و وجود اختلاف معني دار بين تغييرات هموگلوبين ، در دو گروه مورد مطالعه ( P = 0.0002) و بالاتر بودن شيوع كاهش اندكس هاي گلوبولي در مبتلايان به سل ريوي ، همگي حاكي از آنست كه با بهره گيري از اين تغييرات ، با سرعت بيشتري مي توان به تشخيص احتمالي اين دو بيماري ، دست يافت و با عنايت يا اينكه پنوموني هاي حاد ، جزو اوژانسهاي مسلم پزشكي ، مي باشند و لازم است هر چه سريعتر و حتي قبل از اثبات اتيولوژي بيماري ، با ظن قوي باليني و تا حدودي پاراكلينيكي ، به تشخيص و درمان تجربي (Empiric) آن پرداخته شود ، بهره گيري از نتايج اين مطالعه كه دور از انتظار نيز نمي باشد در نيل به اين هدف نيز مفيد خواهد بود .

واژه هاي كليدي :

سل پنوموني هماتولوژي