بررسي تاثير آموزش اصول مراقبت از خود ، در بيماران تحت درمان با شيمي درماني

بر عوارض ناشي از آن ، در مراكز درماني استان خوزستان

 

نويسنده : نسرين الهي عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي اهواز دانشكده پرستاري .

چكيده مقاله :

در حال حاضر درمانهاي تهاجمي پيچيده و بغرنج شيمي درماني را در بخش درمانگاه ، مطب و منزل انجام مي دهند . اين جابجايي ارائه خدمات از حالت مرسوم بيمارستاني به بخش سرپائي در نتيجه يك سري عوامل ايجاد شده است . در اين راستا مراقبت سرپايي هزينه كم تري در بردارد و باعث مي شود كه شيوه زندگي بيشتر به حالت طبيعي خود حفظ شود . اما عليرغم منافع ذكر شده ، مشكلات گوناگوني نيز در درمان وجود دارد كه از آن جمله مي توان به نياز همكاري سطح هاي پيچيده درماني ، شناسايي ، پيشگيري و درمان علائم به وجود آمده در منزل اشاره كرد . با توجه به مطالب ذكر شده ، آموزش به بيمار در زمينه عوارض جانبي شيمي درماني و مراقبت از خود در قبال اين عوارض امري لازم و ضروري در مراقبت بيمار تحت درمان با شيمي درماني است . به منظور بررسي تاثير آموزش اصول مراقبت از خود بر عوارض ناشي از شيمي درماني يك مطالعه نيمه تجربي دو متغييري انجام شد كه پژوهشگر با ايجاد يك موقعيت خاص يعني اجراي برنامه آموزشي براي بيماران تحت درمان با شيمي درماني ، چگونگي تاثير آن را بر متغييرهاي اين پژوهش يعني ميزان آگاهي و عوارض ناشي از شيمي درماني در ارتباط با اصول مراقبت از خود مورد بررسي و ارزيابي قرار داده است .

اهداف پژوهش عبارت بود از :

1-     تعيين ميزان آگاهي بيماران تحت درمان با شيم يدرماني از اصول مراقبت از خود .

2-     تعيين عوارض در بيماران تحت درمان با شيمي درماني .

3-     تعيين نيازهاي آموزشي بيماران تحت درمان با شيمي درماني .

4-     تعيين تاثير آموزش اصول مراقبت از خود بيماران تحت درمان با شيمي درماني با عوارض ناشي از آن .

در اين پژوهش دو فرضيه مطرح شد . جهت دستيابي به اهداف و فرضيه هاي پژوهش پرسشنامه اي در سه بخش تهيه شد كه اطلاعات به كمك آن و مصابحه جمع آوري شد . در مرحله اول ميزان آگاهي بيماران از اصول مراقبت از خود و نيازهاي آموزشي تعيين گرديد ، و در مرحله دوم آموزش به صورت چهره به چهره ، تهيه پوستر و كتابچه صورت گرفت . نتايج حاصل از يافته ها بطور خلاصه نشان مي دهد كه آگاهي بيماران در زمينه مراقبت از خود اكثريت بيماران (4/90%) در سطح ضعيف و فقط (4/9%) آنان در سطح متوسط قرار دارند . در زمينه ماهيت و عوارض شيمي درماني و نحوه مراقبت از خود به طور كلي 42% از واحدهاي پژوهش از آگاهي برخودارند و در 58 % موارد نيازمند آموزش هستند . جهت بررسي تاثير آموزش از آزمون Tزوج استفاده شد كه با توجه به 69/13 T با اطمينان 9/99% آموزش تاثير داشته است . بطور خلاصه فرضيه هاي مطرح شده در اين پژوهش توسط يافته ها تائيد شد . آزمون هاي آماري انجام شده مبين تاثير مثبت آموزش با حدود اطمينان 9/99% در مورد نحوه مراقبت از خود بوده است . اين بدان معني است كه ارائه آموزش مي تواند در بهبود امر مراقبت از خود موثر باشد .