مقايسه وضعيت كمخوني در سه گروه فارس ( بومي ) ، تركمن و سيستاني

در روستاهاي شهرستان گرگان (1377)

نويسندگان : غلامرضا وقاري – دكتر مهران فرج الهي ، دانشكده پزشكي گرگان – گروه بهداشت و پزشكي اجتماعي .

كمخوني از مشكلات بهداشتي كشورهاي جهان سوم است و عوامل متعددي در ايجاد آن نقش دارند كه عوامل اكولوژيك از آن جمله اند . اين بررسي با هدف مقايسه وضعيت فقر آهن ، كم خوني و كمخوني ناشي از فقرآهن در سه گروه فارس ( بومي ) ، تركمن و سيستاني هاي مهاجر در روستاهاي شهرستان گرگان به اجراء در آمده است . به نسبت جمعيت ، تعداد 184 نفر از گروه فارس ( بومي ) ، 128 نفر از گروه تركمن و 103 نفر از گروه سيستاني از زنان 35-18 ساله از 20 روستا به طريقه نمونه گيري تركيبي انتخاب گرديدند . نمونه برداري از خون و تكميل پرسشنامه ها طي سه ماه از نمونه ها به عمل آمد . آزمايشات خون شناسي به كمك كولتركانتر مدل 9000 و اندازه گيري آهن سرم و TIBC به كمك اسپكتروفتومتري انجام شد . در اين بررسي اشباع ترانسفرين (T.S) كمتر از 16 % به عنوان فقر آهن ، هموكلوبين كمتر از gr/dl 12 بعنوان كم خوني ، و تركيبي از دو مورد به عنوان كم خوني ناشي از فقر آهن شناخته شده است . در مورد زنان باردار از شاخص مناسب آنان استفاده شده است .

نتايج :

1- در زنان فارس ، تركمن و سيستاني شيوع فقر آهن به ترتيب 6/33% و 6/47 % و 2/26% و كم خوني 7/27% و 75/18% و 33/22% و كم خوني ناشي از فقرآهن 6/15% ، 9/11% و 3/11% مشاهده گرديد .

2- همبستگي آماري معني داراي بين Hgb و MCHC در گروه فارس (p<0.001 , r= 0.457 ) و نژاد تركمن (r= 0.294 , p<0.01 ) و گروه سيستاني (r= 457 , p< 0.001) مشاهده مي گردد . اين همبستگي در نژاد تركمن ضعيف تر مي باشد .

3- مصرف چاي بهمراه غذا يا با فاصله كمتر از نيم ساعت از صرف غذا در زنان فارس 4/17% تركمن 7/64% و سيستاني 7/63% صورت مي گيرد و زنان فارس ، تركمن و سيستاني به ترتيب 4/67 % ، 1/47% و 6/41% نان مصرفي شان را از نانوائي محل تهيه مي نمايند و زنان تركمن و سيستاني بيشتر از زنان گروه فارس در منزل به تهيه نان مي پردازند . نتايج بررسي نشان مي دهد كه علاوه بر ميزان شيوع كم خوني ، الگوي كم خوني نيز در سه گروه متفاوت بوده و عوامل ايجاد كننده تا حدودي با هم اختلاف دارند .

كلمات كليدي :

كم خوني – آهن – الگوي تغذيه اي – زنان – گرگان