بررسي نورپاتي ناشي از وين كريستين در 102 بيمار مبتلا به لوسمي لنفوبلاستيك حاد (ALL)

و لنفوم غير هوچكيني (NHL ) در بيمارستان امام خميني (ره) تهران

 

نويسندگان : دكتر علي شهرياري احمدي : متخصص داخلي ، فوق تخصص خون و آنكولوژي ، استاد يار دانشگاه كرمانشاه دكتر فاضل الهي متخصص داخلي ، فوق تخصص خون و آنكولوژي ، استاد يار دانشگاه علوم پزشكي تهران .

مقدمه و روش مطالعه :

وين كريستين كه يك عامل كموتراپوتيك مفيد در درمان لوسمي ها ، لنفوم ها و ودامنه وسيعي از تورمورهاي جامد مي باشد بالقوه يك نوروتوكسين قوي است و نورپاتي حسي حركتي شايعترين سميت اين داروست . در اين مطالعه كه بصورت گذشته نگر و توصيفي انجام شده است به بررسي نوروپاتي وين كريستين در 102 بيمار مبتلا به ALLو NHL كه از مهر ماه 1374 لغايت اسفند ماه 1375 به بيمارستان اما خميني (ره ) مراجعه داشته اند (سرپائي و بستري ) پرداخته شده است . بررسي بيماران بصورت Consequative بوده است و انتخابي در مورد آنان صورت نگرفته است . تمام اين بيماران دارو را در دوز مجاز دريافت كرده بودند و چگونگي ارتباط علائم عصبي بيماران با وين كريستين صرفا بر اساس نحوه درگيري و خصوصيات باليني و رد ساير علل بوده است و نيز ارتباط سير علائم با قطع يا كاهش دوز وين كريستين .

يافته ها :

از 102 بيمار فوق الذكر 56 نفر مبتلا به AHLو 46 نفر به ALL بوده اند . ( 68 مرد و 34 زن ) سن متوسط بيماران 6/33 سال بوده است (حداقل 9 وحداكثر 79 سال)44 نقر از بيماران دچارنوروپاتي وين كريستين شده اند (1/43% ) نوروپاتي حسي عمدتا بصورت هيپراستزي قرينه دست يا پا يا هر دو را داشته اند كه در 27 مورد شديد و آزاد دهنده و در 10 مورد مختصر بوده است . 13 نفر ( 7/12% ) نوروپاتي احشايي بصورت ايلئوس و يبوست و ندرتا اسهال پيدا كرده بودند كه در 10 مورد شديد و در 3 مورد خفيف و گذرا بوده است 60 نفر از بيماران (9/5 % ) نوروپاتي حركتي پيدا كرده بودند كه در 5 نفر شديد بوده است بصورت كاهش رفلكسهاي وتري ، ضعف عضلاني ، تحليل عضلاني ، عمدتا در اندام تحتاني و بهمراه foot drop و در يك مورد با همين علائم در اندام فوقاني و در يك نفر علائم خفيف تر بوده است . يك نفر از بيماران Bell,s palsy و يك نفر Horseness داشته است تنها يك نفر درد فك داشته است . 15 نفر از بيماران (7/14% ) چندين نوع عارضه را با هم داشته اند . سن متوسط بيماران دچار نوروپاتي 7/38 و سن متوسط بيماران بدون اين عارضه 7/29 بوده است . سنه متوسط بيماران دچار نوروپاتي حركتي 2/18 و سن بيماران دچار نوروپاتي احشائي بطور متوسط 3/52 بوده است . مسئله ديگر نحوه برخورد با اين عارضه بوده است ، در موارد نوروپاتي حسي خفيف (گريد 1 ) در تمام موارد ادامه درمان تشديد علائم را در برنداشته است . در نوروپاتي حسي شديد ( گريد 2 ) ابتدا دوز دارو نصف شده است كه تنها در 3 مورد عارضه پيشرفت داشته ، سبب قطع كامل وين كريستين شده است . در نوروپاتي احشايي خفيف (گريد 3) دوز دارو نصف شده است كه در دو مورد سبب بهبودي عارضه شده است و در يك مورد پيشرفت داشته و نهايت دارو قطع شده است . در نوروپاتي احشايي شديد ( گريد 4 ) دارو كاملا قطع شده است كه در تمام موارد علائم برطرف شده است . در نوروپاتي حركتي ( گريد 5 ) دارو كاملا قطع گرديده كه در تمام موارد عليرغم بهبودي تدريجي عارضه ، بهبودي كامل حاصل نشده است .

نتايج :

نوروپاتي ناشي از وين كريستين عارضه نسبتا شايعي است كه با افزايش سن بر ميزان بروز آن افزوده مي شود . نوروپاتي احشايي عمدتا در افراد بالاي 50 سال و نوروپاتي حركتي عمدتا در افراد زير 20 سال ديده مي شود . در موارد بروز نوروپاتي احشايي يا حركتي قطع كامل دارو لازم است ولي در موارد نوروپاتي حسي مي توان در موارد خفيف مدارا كرد و يا آنكه دوز دارو را به نصف تقليل داد .