سرطان روده بزرگ
 
#  اطلاعات عمومي درباره سرطان روده بزرگ
# مرحله هاي سرطان روده بزرگ
# عود سرطان روده بزرگ
# نگاهي به انتخاب درمان سرطان روده بزرگ
# درمان سرطان روده بزرگ در مراحل مختلف
 
مرحله صفر سرطان روده بزرگ
مرحله يک سرطان روده بزرگ
مرحله دو سرطان روده بزرگ
مرحله سه سرطان روده بزرگ
مرحله چهار سرطان روده بزرگ
 
# انتخاب درمان در سرطان عود کرده روده بزرگ
# باز آموزي بيشتر
# درزره PDQ

اطلاعات عمومی درباره سرطان روده بزرگ

نکات کليدی اين مبحث

* سرطان روده بزرگ بيماری است که در آن سلولهای بدخيم ( سرطانی ) در بافت روده بزرگ تشکيل می شوند .

* سن و تاريخچه بيماری در ريسک بوجود آمدن سرطان روده بزرگ نقش دارند .

* علائم احتمالی سرطان روده بزرگ شامل تغييرات در اجابت مزاج و يا وجود خون در مدفوع است .

* آزمايشاتی که انتهای روده بزرگ ( رکتوم ) و يا بافت روده بزرگ و يا خون د رمدفوع را بررسی می کند در تشخيص و يافتن سرطان روده بزرگ مورد استفاده قرار ميگيرد .

* فاکتورهای مخصوصی در انتخاب درمان و پيش آگهی تاثير دارد ( شانس بهبودی )

سرطان روده بزرگ بيماری است که در آن سلولهای بدخيم سرطانی در بافت روده بزرگ تشکيل می شوند . روده بزرگ قسمتی از جهاز هاضمه را در بدن انسان تشکيل ميدهد جهاز هاضمه در پروسه جذب مواد غذايی ( ويتامين ها ،  مواد کانی ، کربوهيدراتها ، چربيها ، پروتئين ها و آب ) از غذاهای مختلف و همچنين دفع مواد زائد از بدن فعاليت می کند .

جهاز هاضمه از مری - معده - روده کوچک و روده بزرگ تشکيل شده است  6 فوت اوليه روده بزرگ را کولون و 6 اينچ انتهای روده بزرگ را راست روده و کانال مقعد ناميده می شوند کانال مقعد به مقعد ختم می شود ( سوراخی که روده بزرگ را به خارج از بدن متصل می سازد ) .

* سن و تاریخچه بيماری در ريسک بوجود آمدن سرطان روده بزرگ نقش دارند :

فاکتورهای ريسک شامل :

* سن بالای 50 سال

* تاريخچه سرطان روده بزرگ يا راست روده د ر فاميل

* تاريخجه سرطان روده بزرگ و راست روده ، تخمدان ، رحم و سرطان پستان در هر شخص

* تاریخچه ابتلاء به پوليپ در روده بزرگ

* تاريخچه ابتلاء به کوليت السروز ( زخمهای متعدد در سلولهای پوششی روده بزرگ )

* بعضی از بیماريهای ارثی مانند پوليپ های آدنوماتو فاميلی و سرطان فاميلی غیر پوليپی روده بزرگ ( سندرم لينچ )

* علائم احتمالی سرطان روده بزرگ شامل تغييرات در اجابت مزاج ويا وجود خون در مدفوع

اين علائم و همچنين ساير علائم ممکن است بعلت سرطان روده بزرگ و يا بعلت بيماريهای ديگر بوجود آيد .

- تغييرات در اجابت مزاج

- خون ( خون قرمز يا خون تيره ) در مدفوع

- اسهال ، يبوست و يا احساس عدم تخليه کامل دستگاه گوارش

- کاهش در قطر يا کاليبر مدفوع

- ناراحتی عمومی شکم ( دفع درد ناک گاز شکم ، نفخ ، احساس پری  و يا دردهای دل پيچه ای ) ( شکم درد عمومی )

-کاهش وزن بدون علت

- خستگی ثابت

- استفراغ

آزمايشاتی که انتهای روده بزرگ ( رکتوم ) و يا بافت روده بزرگ و يا خون در مدفوع را بررسی می کند در تشخيص و يافتن سرطان روده بزرگ مورد استفاده قرار ميگيرند :

-تست خون نهفته در مدفوع : نمونه کمی از مدفوع که درمحفظه ای قرار می گيرد به دکتر يا آزمايشگاه تحويل داده می شود . اين تست خون نهفته در مدفوع را آزمايش می کند .

-معاينه مقعد توسط انگشت دست ( توسط پزشک ) پزشک و يا پرستار پس از پوشيدن دستکش و آغشتن آن به ژل مخصوص انگشت را داخل مقعد بيمار کرده و بدنبال توده يا نقاط غير طبيعی ميگردد و از مدفوع بدست آمده آزمايش خون نهفته بعمل می آورد .

- تنقيه باريم : روشی که در آن با ريم مايع به داخل روده بزرگ از طريق مقعد تنقيه ميگردد با ريم يک فلز سفيد نقره ای است که در تصوير دستگاه گوارش پائينی توسط اشعه ايکس کمک کننده است .

- سيگموئيدوسکوپی : دستگاهی است که توسط آن دکتر ( لوله نازک نوری ) انتهای روده بزرگ را برای يافتن پوليپ ، تومور و يا نقاط غير طبيعی مورد آزمايش قرار ميدهد اگر در حين آزمايش پوليپ و يا بافت غير طبيعی يافت شود پزشک می تواند آنها را بردارد و جهت آزمايش بهتر از ميکروسکوپ استفاده نمايد .

- کولونسکوپی : بررسی سراسری داخلی روده بزرگ توسط کوئونکسوپ ( لوله نازک نوری ) که از مقعد وارد می شود اگر در طول آزمايش پزشک پوليپ و يا نقاط غير طبيعی يافت شود جهت آزمايش توسط ميکروسکوپ برداشته خواهد شد .

- نمونه برداری ( بيوپسی ) : برداشتن سلولها و يا بافت ها جهت آزمايش در زير ميکروسکوپ

* فاکتورهای مخصوصی در انتخاب درمان و پیش آگهی  ( شانس بهبودی ) تاثير دارد :

انتخاب درمان ها و پيش آگهی ( شانس بهبودی ) بستگی به مرحله بندی سرطان ( آيا سرطان فقط لايه داخلی پوششی روده بزرگ يا تمام ضخامت روده بزرگ يا به ساير نقاط بدن گسترش يافته باشد ) و همچنين وضعيت سلامتی بيمار دارد .

مراحل سرطان روده بزرگ staging

نکات کليدی اين مبحث

* پس از اينکه سرطان روده بزرگ تشخيص داده شد بمنظور اينکه آيا سرطان روده بزرگ محدود به روده بزرگ و يا به ساير نقاط بدن انتشار پيدا کرده است آزمايشاتی بعمل می آيد .

* مراحل مختلف سرطان روده بزرگ عبارت است :

- مرحله 0   ( سرطان اين سيتو )

- مرحله 1

- مرحله 2

-مرحله 3

- مرحله 4

پس از اينکه سرطان روده بزرگ تشخيص داده شد بمنظور اينکه آيا سرطان روده بزرگ محدود به روده بزرگ و يا به ساير نقاط بدن انتشار پيدا کرده است آزمايشاتی بعمل می آيد . فرايند ی که در آن مشخص ميشود که آيا سرطان روده بزرگ محدود بوده و يا به نقاط بدن انتشار يافته است را مرحله بندی سرطان می ناميم . اطلاعاتی که از فرايند مرحله بندی بدست می آيد مرحله بيماری را مشخص می کند دانستن مرحله بيماری در اتخاذ درمان مناسب بسيار مهم است .

مرحله های سرطان روده بزرگ در پائين جهت استفاده ذکر شده است

مرحله صفر - در مرحله صفر سرطان فقط در سطحی ترين سلولهای پوششی روده بزرگ يافت می شود مرحله صفر سرطان اين سيتو نيز گفته می شود .

مرحله يک I

در مرحله يک انتشار سرطان به جزء لايه های پوششی سطحی به لايه دوم و سوم روده بزرگ نيز انتشار پيدا کرده و ديواره داخلی  روده نيز درگير شده است ولی سرطان به خارج از ديواره روده بزرگ يا خارج از روده بزرگ انتشار نيافته است معادل مرحله يک را در طبقه بندی دوک A می گويند.

مرحله دو II

در مرحله دوم سرطان از ديواره روده بزرگ تقريبا خارج شده ولی غدد لنفاوی را گرفتار نکرده است ( عدد لنفاوی ساختمانهای لوبيائی شکل هستند که درسرتاسر بدن يافت می شوند و کار آنها فيلتر کردن مواد در داخل مايع لنف می باشد و کمک به بدن در مقابله با عفونت و بيماری را می نمايند ) مرحله دو بيماری در طبقه بندی دوک B می گويند .

مرحله سوم III

در مرحله سه سرطان غدد لنفاوی را درگير کرده است ولی به ساير نقاط بدن گسترش نيافته است اين مرحله معادل مرحله دوک C می باشد .

مرحله چهارم IV

در مرحله چهارم سرطان به نقاط ديگر بدن مثل کبد ی يا ريه گسترش پيدا کرده است و اين مرحله معادل  دوک D می باشد .

عود سرطان روده بزرگ

سرطان عود کرده روده بزرگ به سرطانی گفته می شود که پس از درمان مجددا عود يا برگشت نمايد . عود سرطان روده بزرگ ممکن است در روده بزرگ و ياساير نقاط بدن مثل کبد ، ريه ، و يا هر دو باشد .

درمان انتخابی در يک نگاه کلی

نکات کليد ی اين مبحث

 * درمان های مختلفی در بيماران مبتلا به سرطان روده بزرگ وجود دارد

* سه نوع درمان استاندارد عبارتند از

* جراحی

* شيمی درمانی

* راديو تراپی يا پرتو درمانی

* درمانهای ديگری که در فرم تجربيات جديد بالينی بکار می رود عبارتند از :

* درمانهای بيولوژيک

درمانهای مختلفی در بيماران مبتلا به سرطان روده بزرگ وجود دارد :

درمانهای مختلف در دسترس بيماران مبتلا به سرطان روده بزرگ هستند .  بعضی از آنها استاندارد هستند ( درمانهای رايج ) و بعضی از آنها بصورت تجربيات درمانی بالينی مورد استفاده قرار ميگيرند .  قبل از شروع درمان بيماران ممکن است که رغبت خود را در قسمت تجربيات جديد درمانی بالينی نشان دهند . در درمان بصورت تجربيات درمانی بالينی که در حقيقت مطالعه تحقيقاتی از داروی جديدتر و يا تغير در داروهای قبلی استفاده می شود و در صورت موفقيت روش جديد جای روش استاندارد گذشته را ميگيرد .

سه نوع درمان استاندارد مورد استفاده قرار می گيرد عبارتند از :

جراحی : جراحی ( برداشتن سرطان توسط عمل جراحی ) شايع ترين نوع درمان است که در همه مراحل کانسر کولون بکار می رود پزشک ممکن است سرطان را به يکی از روشهای زير خارج نمايد .

جراحی محدود و محلی : اگر سرطان درمرحله بسيار اوليه تشخيص داده شود ممکن است عمل جراحی بدون باز کردن شکم توسط پزشک انجام شود که اين از طريق عبور لوله از طريق مقعد به داخل روده بزرگ و عمل جراحی از اين طريق انجام ميگيرد به اين طريق برداشتن ضايعه محلی می گويند .  اگر سرطان در يک پوليپ تشخيص داده شود به اين عمل جراحی پوليپکتومی اطلاق ميگردد .

رزکسيون  اگر اندازه سرطان بزرگتر باشد پزشک عمل کولکتومی ( برداشتن سرطان بهمراه مقاديری از باقت سالم اطراف آن ) را انجام ميدهد سپس پزشک ممکن است آناستوموز ( دوختن دو طرف سالم روده بزرگ به يکديگر ) را انجام دهد . معمولا پزشک غدد لنفاوی نزدیک روده بزرگ را جهت احتمال درگيری توسط سرطان بيرون آورده  و در زير ميکروسکوپ آزمايش خواهد نمود .

رزکسيون بهمراه کولستومی :  اگر پزشک قادر به دوختن دو سر روده بزرگ به يکديگر را نداشته باشد منفذی  به خارج از بدن تعبيه کرده  تا مواد زائد ازآن دفع گردد اين روش کلستومی ناميده می شود . د ربعضی مواقع کلستومی موقتی است وتا زمانيکه روده بزرگ ترميم شود ادامه می يابد ولی اگر تمام کولون توسط جراح برداشته شود ممکن است کلستومی دائمی شود .

اگر چه پزشک سرطان را تاجايی که امکان دارد و درديد او قرار گرفته بيرون خواهد آورد ولی گاهی به بيماران پيشنهاد شيمی درمانی پس از عمل جراحی داده می شود تا اگر سلول سرطانی باقيمانده از بين برده شود . اين روش درمان مکمل ناميده می شود .

شيمی درمانی :

شيمی درمانی استفاده از داروها جهت کشتن سلولهای سرطانی است . شيمی درمانی ممکن است از طريق دهان يا از طريق تزريق وريدی و يا تزريق عضلانی باشد که به اين نوع درمان ها . درمان جامع گفته می شود بدليل اينکه داروها اول وارد گردش خون شده سپس به اقصی نقاط بدن رفته و ميتوانند سلولهای سرطانی را در تمام نقاط بدن مورد تهاجم قرار دهند .

( راديو تراپی ) پرتو درمانی :

پرتو درمانی ازطريق استفاده از اشعه ايکس و ساير پرتو ها جهت کشتن و يا کوچک کردن توده های سرطانی بکار می روند . پرتو درمانی ممکن است بصورت پرتو درمانی خارجی ( استفاده از دستگاه راديو تراپی در خارج از بدن ) و يا پرتو درمانی داخلی باشد پرتو درمانی داخلی از طريق استفاده از راديو ايزوتوپ های مختلف ( موادی که پرتو زا می باشند ) از طريق لوله های پلاستيکی کوچک در داخل بدن و در محل تجمع سلولهای سرطانی بکار می رود سرطان روده بزرگ ممکن است از طريق راديو تراپی خارجی درمان گردد .

پس از درمان آزمايش خونی که در آن آنتی ژن کارسينو امبيريوينک ( CEA ) (( ماده ای در خون است که ممکن است در بيماران مبتلا به سرطان روده بزرگ افزايش يابد )) بهمراه ساير موارد اندازه گيری می شوند تا از عود بيماری پزشک اطلاع حاصل نمايد .

درمانهای ديگری در فرم تجربيات و درمانهای جديد بالينی بکار می روند که عبارتند از :

درمان بيولوژيکی :

درمان بيولوژيک نوعی درمان است که در آن توانائی تحريک سيستم ايمنی بدن در مقابله با سرطان بعنوان درمان بکار می رود . موادی که توسط بدن و يا در آزمايشگاه ساخته شده جهت تقويت و يا ذخيره نمودن دفاع طبيعی بودن  در مقابله با بيماريها بکار می روند . به درمان بيولوژيکی ممکن است متغير پاسخ بيولوژيکی و ايمنی درمانی نيز اطلاق گردد .

در اين قسمت ممکن است درمانهای ديگری در فرم تجربيات و درمانهای جديد بالينی بکار رفته باشد که فعلا ممکن است درمانهای انجام شده توضيح داده نشده باشد .

درمان انتخابی به توسط مرحله بيماری

مرحله صفر سرطان روده بزرگ :

درمان مرحله صفر ممکن است شامل انواع جراحی های زير باشد .

* جراحی محلی محدود ( جراحی سرطان بدون باز کردن شکم ) و يا پوليپکتومی ( برداشتن پوليپ ) رزکسيون آناستوموز ( نوعی جراحی که توسط آن سرطان برداشته شده و دو انتهای روده بزرگ بهم دوخته می شود ) اين عمل در زمانی انجام می شود که توده سرطانی حجيم باشد و امکان جراحی محلی محدود وجود نداشته باشد .

مرحله يک I سرطان روده بزرگ :

درمان مرحله یک I  سرطان روده بزرگ معمولا شامل موارد زير می شود :

* رزکسيون / آناستوموز ( نوعی جراحی که توسط آن سرطان برداشته شده و دو انتهای روده بزرگ بهم دوخته می شود ) .

مرحله دو II سرطان روده بزرگ :

درمان مرحله دوم کانسر روده بزرگ شامل موارد زير می شود :

* رزکسيون / آناستوموز

* درمانهای جديد تجربی بالينی شامل شيمی درمانی ، پرتو درمانی و درمانهای بيولوژيک بعد از جراحی

مرحله III سرطان روده بزرگ :

درمان مرحله سوم روده بزرگ شامل موارد زير می شود :

* رزکسيون / آناستوموز با يا بدون شيمی درمانی

* درمانهای جديد تجربی بالينی

مرحله IV سرطان روده بزرگ :

درمان مرحله چهارم روده بزرگ شامل موارد زير می شود

* رزکسيون / آناستوموز

* جراحی شامل برداشتن قسمتی از اعضای ديگر بدن مثل کبد ، ريه و تخمدانها در صورتيکه سرطان گسترش پيدا کرده باشد .

* شيمی درمانی

* درمانهای  جديد تجربی بالينی با استفاده از شيمی درمانی و يا درمانهای بيولوژيک

* پرتو درمانی ممکن است در بعضی بيماران بعنوان درمان تسکينی مورد استفاده قرار گيرد ( علائم بيماری را تخفيف دهد )

درمان انتخابی برای سرطان عود کرده روده بزرگ

درمان سرطان عود کرده روده بزرگ بستگی به محل برگشت ( عود ) و همچنین وضعيت سلامتی عمومی بيمار را دارد . درمان سرطان عود کرده ممکن است شامل موارد زير باشد .

* جراحی و برداشتن سرطان در کبد ، ريه و يا تخمدان در صورت گسترش به اين نواحی

* عمل جراحی و برداشتن سرطان روده بزرگ ، در صورتيکه محل عود روده بزرگ باشد .

* شيمی درمانی بعنوان درمان تسکينی ( جهت برطرف کردن و تخفيف علائم )

* درمانهای جديد تجربی بالينی با استفاده از درمانهای بيولوژيک و يا شيمی درمانی

 

دکتر حسن جلائی خو