راهنماي مشارکت آگاهانه بيماران در طرحهاي پژوهشي
     منظور از مشارکت آگاهانه بيماران ، مطلع کردن آنها از خطرات بالقوه و اثرات سود بخش طرحهاي پژوهشي و نيز حقوق و مسئوليت آنها مي باشد .
فهرست مندرجات :
راهنماي مشارکت آگاهانه بيماران در طرحهاي پژوهشي
پيش گفتار:
راهنماي مشارکت آگاهانه در طرحهاي پژوهشي :
    
     اگر شما يا پزشک معالجتان به روش درماني جديد و در دست مطالعه اي برخورديد که برايتان جالب توجه بود . و شرايط آنرا داريد ( بستگي به نوع و محل استقرار سرطان ، سن ، سابقه درمان قبلي  ، وضعيت عمومي سلامتي و غيره دارد ) ، براي اينکه تصميم بگيريد در اين طرح مشارکت داشته باشيد ، نياز به يک سري اطلاعات خواهيد داشت .
     تصميم گيري براي مشارکت يا عدم مشارکت در يک آزمايش منوط به آگاهي از خطرات بالقوه ،  محاسن طرح و حقوق و مسئوليتهاي بيمار دارد . اين بحث مهم تحت عنوان مشارکت آگاهانه ناميده مي شود .
     اين راهنما به شما خواهد گفت بايد چه انتظاري از يک مشارکت آگاهانه داشته باشيد ، اهميت تحقيقات را براي شرکت کنندگان شرح مي دهد و توضيح مي دهد که چگونه  اين آزمايشات به بهزيستي افراديکه در طرح شرکت مي کنند ، کمک مي نمايد .
پيش گفتار :
تعريف مشارکت آگاهانه :
     ممکن است شما تجربه پر کردن فرمهاي رضايتنامه را براي انجام اقدامات پزشکي نظير جراحي ، شيمي درماني و پرتو درماني داشته باشيد . اما بايد توجه داشت شرکت در يک آزمون باليني چيزي بيش از خواندن مندرجات يک کاغذ و امضاي آن است : شامل دوقسمت اساسي مي باشد :  يک مدرک و يک فرآيند .
     سند يا مدرک مشارکت آگاهانه شامل خلاصه اي از طرح تحقيقاتي است ( شامل اهداف ، روشهاي درماني ، زمانبندي برنامه ، خطرات و محاسن بالقوه و غيره ) و حقوق فرد شرکت کننده را توضيح مي دهد . اين اولين مرحله از فرآيند مشارکت آگاهانه است که شامل گفتگو بين بيمار و گروه تحقيقاتي مي باشد . اگر در نهايت فرد تصميم به مشارکت گرفت ، مشارکت خود را بطور رسمي با امضاي سند يا مدرک ، اعلام ميدارد ، فرد مي تواند يک کپي از آنرا بعنوان منبع اطلاعاتي در طي تحقيقات براي خود نگه دارد .
     روند مشارکت آگاهانه شامل توجيه فرد است تا بتواند با دانش بيشتر بخوبي در مورد ادامه همکاري تصميم گيري نمايد . محققين بخوبي مي دانند که صرفا يک سند نوشته شده نمي تواند اهداف مشارکت را براي بيماران تفهيم نمايد . بهمين علت است که گروه تحقيقاتي قبل از اينکه فرد تصميم گيري نمايد در مورد اهداف طرح ، روشهاي بکار برده شده ، خطرات و محاسن بالقوه ، حقوق وي ، بيمار را توجيه مي کنند . اگر بيمار تصميم به مشارکت گرفت ، اعضاي گروه تحقيقاتي هر گونه اطلاعات ضروري تر و جديد تر را در اختيار بيمار قرار مي دهند .
     بيمار قبل از آزمون ، در طي آزمون و بعد از آن اين فرصت را دارد تا سؤالات خود را مطرح نمايد . بنابراين مشارکت آگاهانه يک فرآيند پويا و متقابل مي باشد تا صرفا يک جلسه اطلاعاتي .
واقعيت و تخيل
     بهتر است ابتدا در مورد شايعترين سوء تفاهمهايي که ممکن است در يک مشارکت آگاهانه و پژوهشهاي باليني اتفاق بيفتد . اطلاعاتي بدست آوريد . اگر هم واقعا شما چنين برداشتي از مشارکت نداشته باشيد ، يک ياد آوري و تذکر مفيد براي شما خواهد بود .
     تخيل : امضاي سند مشارکت در درجه اول بخاطر جلوگيري از مشکلات قانوني و آگاه کردن آنها از حقوق خود و پيگردهاي قضايي است که ممکن است براي گروه تحقيقاتي بوجود آيد .
واقعيت :  هدف از فرآيند مشارکت حفاظت از شما و ساير شرکت کنندگان در طرح مي باشد تا انتخابي هوشيارانه داشته باشند .
تخيل : مهمترين قسمت از يک مشارکت آگاهانه امضاي سند همکاري است .
واقعيت : در واقع نفس اين عمل همکاري فعالانه شما با گروه تحقيقاتي و ساير پرسنل پزشکي قبل از آزمون در طي آزمون و بعد از آن مي باشد و صرفا امضاي برگه مشارکت به منزله شروع اين همکاري متقابل خواهد بود .
تخيل : پزشک من از هر کسي بهتر مي داند که آيا من بايد در اين طرح شرکت کنم يا خير ؟
واقعيت : اگر چه احتمالا پزشک شما منبع ارزشمندي براي آگاهي دادن و توصيه به شما مي باشد اما فقط خود شما مي توانيد چنين تصميمي اتخاذ نماييد. هيچ کس حتي افراد متخصص در امر پزشکي نمي توانند پيش بيني کنند که آيا يک درمان غربالگري ، پيشگيري و روشهاي مراقبتي  در دست مطالعه ، موفقيت آميز خواهند بود . فرآيند مشارکت آگاهانه براي کمک به بيماران است تا همه جوانب را ارزيابي و در نهايت انتخاب صميمي را براي خود يا فرزندانشان داشته باشند .
تخيل : وقتي سند را امضاء کردم ديگر مجبور خواهم بود که تا مرحله آخر در طرح شرکت کنم .
واقعيت : اين مسئله حقيقت ندارد . حتي با امضاي سند ، شما مختار خواهيد بود تا در هر زمان از تصميم قبلي خود منصرف شويد ، همچنين شما اين حق را خواهيد داشت که در هر زمان و بهر دليلي از ادامه همکاري سرباز زنيد بدون اينکه از ساير درمانها محروم شويد .
تخيل : پرسنل پزشکي خيلي گرفتارهستند بنابراين نمي توانم از آنها انتظار داشته باشم که همواره مرا از جريان امر مطلع کرده و يا به سؤالات من پاسخ دهند .
واقعيت : اين وظيفه تيم تحقيقاتي است که همواره شما را از روند کار آگاه ساخته و مطمئن شوند که شما تمام اطلاعات را درک کرده ايد و سؤالات شما را پاسخگو خواهند بود . حتي اگر شما احساس کرديد که آنچه را خواسته ايد ، بدست نياورده ايد از صحبت کردن خودداري نکنيد . نام و تلفن تماس فردي داده خواهد شد که سؤالات شما را پاسخ خواهد داد . همواره بخاطر داشته باشيد همه افراد مانند خود شما آگاهانه و با ميل خود در اين پژوهش شرکت کرده اند .
 دکتر کورش اسدي