لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين
- اطلاعات
عمومي
-
لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين چيست
؟
- مرحله
بندي
-
مراحل لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين
-
درمان نشده
-
فروکش يافته
-
راجعه / سرکشي
- نگاهي
اجمالي به
شيوه هاي
درمان
-
لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين
چگونه درمان
مي شود ؟
-
درمان بر
اساس مرحله
استقرار
بيماري
- لوسمي
ميلوئيد حاد
درمان نشده
در بالغين
- لوسمي
ميلوئيد حاد
فروکش يافته
در بالغين
- لوسمي
ميلوئيد حاد
راجعه در
بالغين
اطلاعات
عمومي
لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين چيست
؟
لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين ( AML
بزرگسالان )
بيماريي است
که سلولهاي
سرطاني (
بدخيم ) در خون
و مغز
استخوان
يافت مي شوند .
نام ديگر آن "
لوسمي غير
لنفوسيتي
حاد " ( ANLL) مي
باشد ، مغز
استخوان ،
بافت اسفنجي
شکلي است که
داخل
استخوانهاي
بزرگ بدن
قرار دارد .
اين بافت
سازنده
گلبولهاي
قرمز ( که
اکسيژن و
ساير مواد را
به بافتهاي
بدن حمل مي
کنند ) ،
گلبولهاي
سفيد ( که با
عفونت
مبارزه مي
کنند) و
پلاکتها ( که
خون را منعقد
مي سازند )
ميباشد.
بطور
طبيعي مغز
استخوان
سولهايي
بنام " بلاست
" را توليد
ميکند که در
مسير کامل
خود ( بلوغ ) به
انواع مختلف
سلولهاي
خوني که هر
کدام وظيفه
اي خاص دارند
، تبديل مي
شوند . AML آن
دسته از
بلاستها را
تحت تاثير
قرار ميدهد
که به نوعي از
گلبول سفيد
بنام "
گرانولوسيتها
" تبديل
ميشوند . در AML
اين بلاستها
تکامل
نيافته و
تعداد آنها
بسيار زياد
ميشود
بطوريکه
شاهد حضور
بلاستهاي نا
بالغ در خون و
مغز استخوان
خواهيم بود.
لوسمي
ممکن است حاد ( سريعا
پيشرونده با
تعداد زيادي
بلاستهاي نا
بالغ ) يا مزمن (
داراي سرعت
رشد آهسته با
تعداد
بيشتري
سلولهاي
سرطاني ظاهرا
تکامل يافته )
باشد . AML بسرعت
پيشرفت کرده
و در بالغين و
کودکان ديده
ميشود.
معمولا
تشخيص AML مشکل
است . علائم
اوليه
بيماري ممکن
است شبيه
آنفلوآنزا
يا ساير
بيماريهاي
رايج ديگر
باشد . در صورت
بروز هر يک از
علائم و
نشانه هاي
زير بايد به
پزشک مراجعه
نمود :
تب - ضعف يا
خستگي - درد در
استخوانها و
مفاصل .
در صورت
وجود علائم
فوق الذکر ،
پزشک براي
آگاهي از
تعداد انواع
مختلف
سلولهاي
خوني بيمار ،
آزمايشاتي
را درخواست
مي کند و
چنانچه
نتايج
آزمايش غير
طبيعي بود
ممکن است از
فرد نمونه
برداري ( تکه
برداري ) مغز
استخوان
بعمل آورد . در
اين روش
سوزني را
وارد
استخوان
کرده و مقدار
کمي از مغز
استخوان را
جهت مطاله در
زير
ميکروسکوپ
برداشت مي
نمايند . بعد
از انجام اين
عمل پزشک مي
تواند نوع لوسمي
را تشخيص و
بهترين
درمان را
ارائه دهد،
شانس بهبودي
بيمار( پيش
آگهي ) به نوع
AML ، سن فرد و
وضعيت عمومي سلامتي
او بستگي
دارد .
مرحله
بندي
مراحل
لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين
سيستم
مرحله بندي خاص
براي AML وچود
ندارد . شيوه
درمان به اين
نکته بستگي
دارد که آيا
بيمار درمان
شده است ؟
درمان
نشده :
منظور از AML
درمان نشده
اين است که
بيمار
هيچگونه
درمان جز
درمان علائم
بيماري
دريافت
نکرده است . در
خون و مغز
استخوان
تعداد بسيار
زيادي گلبول
سفيد وجود
داشته و ممکن
است علائم و
نشانه هاي
ديگر لوسمي
ديده شود .
ندرتا سلولهاي
سرطاني
بصورت يک
توده توپر
تحت عنوان "
سارکوما يا
کلوروماي لنفوسيتي
مجزا " ديده
ميشوند .
فروکش
يافته
درمان به
بيمار داده
شده است و
تعداد
گلبولهاي
سفيد و ساير
سلولهاي
خوني در خون و
مغز استخوان در
حد طبيعي است .
علائم و
نشانه اي از
لوسمي وجود
ندارد .
راجعه /
سرکش
منظور از
لوسمي راجعه (
عود يافته )
بازگشت مجدد
آن بعد از يک
مرحله فروکش
مي باشد ،
فرم سرکش (
طغيانگر )
لوسمي است که
عليرغم
درمان فروکش
نمي کند .
نگاهي
اجمالي به
شيوه هاي
درمان
لوسمي
ميلوئيد حاد
بالغين
چگونه درمان
ميشود ؟
درمانهايي
براي
بيماران
مبتلا به AML
وجود دارد .
درمان اوليه
AML شيمي درماني
است ، پرتو
درماني در
موارد خاص
کاربرد دارد .
استفاده از
پيوند مغز
استخوان و
زيست درماني
در دست
مطالعه مي
باشد ، منظور
از شيمي
درماني
استفاده از
داروها جهت
کشتن سولهاي
سرطاني است . دارو
را ميتوان
بصورت
خوراکي ،
تزريق داخل
عضلاني و يا
تزريق وريدي
تجويز نمود .
شيمي درماني
يک درمان
فراگير
بحساب مي آيد
چرا که دارو
وارد جريان
خون شده ، در
بدن سير کرده
و سلولهاي
سرطاني را در
هر جاي بدن که
باشند ، از
بين مي برد .
گاهي ممکن
است نياز
باشد داروي
ضد سرطان را
از طريق
سوزني که به
مغز يا پشت (
ناحيه کمر) فرو
ميکنند وارد
مايع در
برگيرنده
مغز(CSF = مايع
مغزي نخاعي)
نمود به اين
روش شيمي
درماني
اينتراتکال(
lntrathecal ) مي گويند .
در پرتو
درماني از
اشعه ايکس يا
ساير
پرتوهاي پر
انرژي براي
نابودي
سلولهاي
سرطاني و
کوچک کردن
اندازه توده
کمک مي گيرند .
تابش پرتو
توسط
دستگاهي که
خارج از بدن
بيمار قرار
دارد ( پرتو
درماني
خارجي ) انجام
ميشود . در
صورتيکه
سلولهاي
سرطاني به
مغز منتشر
شده باشند
تابش پرتو به
مغزيا شيمي
درماني
اينتراتکال
انجام خواهد
شد ، درمان
شامل ٢ فاز
ميباشد ،
مرحله اول "
درمان
القايي "
ناميده
ميشود که هدف
از آن کشتن هر
چه بيشتر
سلولهاي
سرطاني و
هدايت
بيماري به
مرحله فروکش
ميباشد ،
هنگاميکه
بيمار وارد
اين مرحله شد
و علائمي از
لوسمي در وي
وجود نداشت ،
مرحله دوم
تحت عنوان "
درمان مکمل "
آغاز ميشود
که طي آن سعي
ميگردد
باقيمانده
سلولهاي
سرطاني از
بين برده شود .
براي اينکه
بيمار در
مرحله فروکش
باقي بماند
ممکن است
نياز باشد تا
شيمي درماني
سالها ادامه
يابد .
پيوند مغز
استخوان
بمنظور
جايگزين
کردن مغز
استخوان
بيمار با مغز
استخوان
سالم انجام
مي شود ، ابتدا
تمام مغز
استخوان
بيمار
بوسيله
مقادير
بالاي شيمي
درماني
همراه يا
بدون پرتو
درماني
تخريب مي شود . سپس
مغز استخوان
سالم را از
شخص ديگري (
فرد دهنده ) که
از نظر بافتي
کاملا و يا
خيلي شبيه بافتهاي
بدن بيمار
است استخراج
مي کنند ، فرد
دهنده پيوند
مي تواند
برادر يا
خواهر دو
قلوي بيمار (
بهترين حالت )
، برادر يا
خواهر
معمولي وي و
يا يک فرد
غريبه باشد .
مغز استخوان
را از طريق يک
سوزن وارد
سياهرگ
بيمار مي
کنند تا
جايگزين مغز
استخوان تخريب
شده شود .
هنگاميکه
مغز استخوان
را از فردي
غير از خود
بيمار تهيه
مي کنند
پيوند حاصله
را "
آلوژنئيک "
مي نامند ،
نوع ديگري از
پيوند مغز
استخوان
بنام " پيوند
اتولوگ "
وجود دارد که
هنوز در دست
مطالعه مي
باشد . در اين
روش ، مغز
استخوان خود
بيمار را
استخراج و
آنرا تحت
درمان با
داروهاي ضد سرطان
قرار مي دهند
تا سلولهاي
بدخيم کشته
شوند محصول
بدست آمده را
منجمد و
نگهداري مي
کنند . پس به
بيمار
دوزهاي
بالاي شيمي
درماني
همراه يا
بدون پرتو
درماني مي
دهند تا ما
بقي مغز
استخوان وي
تخريب شود .
مغز استخوان
منجمد شده را
گرم کرده و
از طريق يک
سوزن به
سياهرگ
بيمار تزريق
مي کنند تا جانشين
مغز استخوان
تخريب شده
شود ،
نوعي از
پيوند مغز
استخوان
اتولوگ بنام
" پيوند
سلولهاي
مادر خون
محيطي " وجود
دارد . در اين
روش که "
لوکوفورز"
ناميده
ميشود خون
بيمار را از
دستگاهي
عبور مي دهند
که سلولهاي
مادر خون ٠
سلولهايي که
تمام
سلولهاي
خوني از آنها
ساخته
ميشوند ) را
برداشت کرده
و مجددا خون
را به بدن
بيمار باز مي
گرداند . اين
عمليات طي ٣
تا ٤ ساعت
تکميل ميشود .
سلولهاي
مادر را با
داروهاي ضد
سرطان تحت
درمان قرار
مي دهند و
نهايتا
محصول بدست
آمده را
منجمد
ميکنند تا در
زمان مقتضي
وارد بدن
بيمار کنند .
اين روش ممکن
است به
تنهائي و يا
همراه با
پيوند مغز
استخوان
اتولوگ
انجام شود .
در
صورتيکه اين
امکان وجود
داشته باشد
که بيمار
بتواند در
يک
بيمارستان ٥
بار يا بيشتر
در سال پيوند
مغز استخوان
را انجام دهد
شانس بهبودي
افزايش مي
يابد .
در زيست
درماني بدن
را وادار به
مبارزه با
سرطان مي
کنند . در اين
روش با
استفاده از
مواديکه
توسط بدن
بيمار ساخته
شده و يا در
آزمايشگاه
توليد مي شود
براي تقويت ،
تحريک و حفظ
قدرت دفاعي
بدن در برابر
بيماريها
استفاده مي
کنند . زيست
درماني را
گاهي " ايمني
درماني " يا "
درمان اصلاح
کننده پاسخ
زيستي " مي
نامند .
درمان بر
اساس مرحله
استقرار
بيماري
درمان AML به
نوع بيماري ،
سن فرد ، و
وضعيت عمومي
سلامتي وي
بستگي دارد .
ممکن است از
روشهاي
درماني
استاندارد ،
که اثر بخشي
آنها قبلا به
اثبات رسيده
، استفاده
نمود و يا
اينکه
روشهاي نوين
در دست
مطالعه را
روي فرد
آزمايش کرد .
البته با
درمانهاي
استاندارد
هميشه
بيماران
بطور کامل
معالجه نميشوند
و گاهي اين
روشها عوارض
جانبي زياد و
نامطلوبي
دارند . بهمين
دليل است که
تحقيق روي
روشهاي نوين
، موثرتر و کم
عارضه تر در
حال انجام
است .
لوسمي
ميلوئيد حاد
درمان نشده
در بالغين
احتمالا
درمان بصورت
شيمي درماني
خواهد بود . در
صورتيکه
سلولهاي
سرطاني در
مغز يافت
شوند دارو را
مستقيما به
نخاع تزريق
مي کنند .
تحقيقات روي
داروهاي
جديد ادامه
دارد
لوسمي
ميلوئيد حاد
فروکش يافته
در بالغين
درمان به
احتمال خيلي
زياد شيمي
درماني
خواهد بود .
مطالعه روي
داروهاي
جديد و
روشهاي جديد
تجويز آن
ادامه دارد .
همچنين
استفاده از
پيوند مغز
استخوان يا
پيوند سلول
مادر خون در
مرحله
ارزيابي
باليني است .
لوسمي
ميلوئيد حاد
راجعه در
بالغين
براي
تخفيف و
تسکين علائم
ممکن است از
پرتو درماني
استفاده
نمود.
همچنين ممکن
است از شيوه
هاي نوين
شيمي درماني
يا پيوند مغز
استخوان که
در دست
مطالعه قرار
دارد
استفاده
نمود .
دکتر
کورش اسدي