سايتوزين آرا بينوزايد = سيتوزار = C- ARA = نام اختصاري

موارد و راه استعمال: در سرطان حاد خون، لنفوم، سرطانهاي سر و گردن، در سرطان حاد ميلوسيتي به مقدار 100 تا 200 گرم براي هر متر مربع از سطح بدن در داخل سرم دائمي 24 ساعته به مدت 5 تا 7 روز يا مقدار بسيار زياد هر 12 ساعت داخل رگ به کار ميرود. زير جلد نيز تزريق 12 ساعته يک بار انجام مي گيرد.

به مقدار 10 ميلي گرم براي هر متر مربع از سطح بدن هر 12 ساعت براي سندرم هاي ميلوديسپلازي مصرف مي شود. داخل مايع نخاع به مقدار 5 تا 75 ميلي گرم براي هر متر مربع از سطح بدن براي سرطان هاي مغزي يا لوسميهاي مغزي به کار مي رود.

پاراپلژي يا لکوآنسفالوپاتي در تزريق داخل مايع نخاع ديده شده است .

مکانيسم اثر و عوارض:

يک آنتي متابوليت مشابه پريميدين است و موجب مهار سنتز DNA با وقفه آنزيم DNA پلي مراز مي شود. در مرحله S سيکل سلولي اثر مي کند.

پس از تزريق دارو در مدت 2 تا 3 ساعت در کبد خنثي مي شود. مقدار کمي از ادرار دفع مي شود.

عوارض: تهوع و استفراغ نسبتا شديد است و آماده سازي بيمار به علت تهوع ضروري است. عوارض کاهش گلبولها و پلاکت ها شديد است. ساختن آنتي بادي مختل مي شود. عوارض کبدي خفيف است در نارسايي کبد مقدار دارو را بايد کاهش داد.

عوارض عصبي در مقادير بسيار بالاي دارو شديد و موجب نوروپاتي، آتاکسي مي شود. سردرد، فلبيت، ادم ريه، اسهال، درد عضلات، درد استخوان، تب، پري کارديت، نارسايي تنفسي ممکن است بروز کند.

در مصرف نخاعي نبايد دارو داراي مواد ضدعفوني باشد. در حرارت اتاق مي توان نگهداري کرد. داروي حل شده تا 48 ساعت پايدار است. در ويالهاي 100  يا 500 ميلي گرمي عرضه مي شود.